سوره شوری — آیه 1

معانی کلمات:

«حم» از حروف مقطّعه است که در آغاز برخی سورههای قرآن آمده است. این حروف از متشابهات قرآن هستند و علم حقیقی آنها نزد خداوند است.

تفسیر آیه:

«حم» یکی از حروف مقطّعه است که در آغاز سورههای متعددی از قرآن کریم مانند بقره، آل عمران، اعراف و... آمده است. این حروف رمزی بین خداوند متعال و پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) است و از اسرار قرآن به شمار میرود. مفسران درباره معنای دقیق این حروف نظرات گوناگونی ارائه کردهاند، اما آنچه مسلم است، این است که این حروف نشانهای بر اعجاز قرآن هستند؛ زیرا خداوند متعال با همین حروفی که در اختیار بشر است، کتابی را نازل کرده که هیچکس قادر به آوردن مانند آن نیست. این حروف همچنین توجه مخاطبان را به عظمت قرآن جلب میکند و بیانگر آن است که این کتاب از سوی خداوند حکیم نازل شده است. در روایات نیز آمده است که این حروف از اسرار الهی هستند و علم کامل آنها نزد خداوند و اولیای اوست.

فواید و پیامهای آیه:

• قرآن کریم با وجود اینکه از حروف ساده و معمولی زبان عربی تشکیل شده، اما در اوج فصاحت و بلاغت است و هیچ بشری توان مقابله با آن را ندارد. این خود دلیلی بر آسمانی بودن قرآن است.
• وجود حروف مقطّعه در قرآن، انسان را به تفکر و تدبر در آیات الهی دعوت میکند و نشان میدهد که قرآن کتابی است که همواره اسرار و شگفتیهای تازهای برای انسانها دارد.
• ایمان به متشابهات قرآن و تسلیم در برابر وحی الهی، نشانه تقوا و بندگی است و مؤمنان را به تواضع در برابر علم بیپایان خداوند دعوت میکند.
• این حروف یادآور آن است که قرآن نه تنها برای عربستان آن زمان، بلکه برای همه انسانها در همه اعصار نازل شده است و هر کس به اندازه فهم خود میتواند از آن بهرهمند شود.