Ад-Духан сүрөсү — Аят 1

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• Хаа-Миим (حم): Бул араб тилиндеги эки тамга — «хаа» (ح) жана «миим» (م). Муну «хуруфу мукаттаа» (кыскартылган тамгалар) деп атайбыз. Бул тамгалар аяттын башында келгенде, алардын так маанисин Аллах Өзү гана билет. Айрым окумуштуулар бул тамгалар Курандын кереметтүүлүгүнө ишарат кылат деп айтышкан: арабдар эң мыкты сөз чеберлери болсо да, ушул эле тамгалардан турган Куранга окшош сүйлөм түзө албагандыктары анын Аллахтан келгендигинин далили.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

«Хаа-Миим» — бул Ад-Духан сүрөөсүнүн башталышындагы кыскартылган тамгалар. Куранда ушундай тамгалар бир нече сүрөөлөрдүн башында кездешет (мисалы, «Алиф-Лаам-Миим», «Алиф-Лаам-Раа» ж.б.). Бул тамгалардын так маанисин Аллах Таала гана билет, ошондуктан биз аларга ыйман келтирип, «Аллах эмне айтса, ошол туура» деп кабыл алабыз. Айрым тафсирчилер бул тамгалар Курандын улуулугун, анын адам сөзү эмес, Аллахтын сөзү экендигин көрсөтүү үчүн келген деп түшүндүрүшкөн. Анткени арабдар ушул эле тамгаларды колдонуп, Куранга окшош сүйлөм түзүүгө аракет кылышкан, бирок алар алсыз калышкан. Демек, бул тамгалар адамзатка Курандын кереметтүүлүгүн жана анын Аллахтан келгендигин эскертүү үчүн берилген белгилерден болуп саналат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Курандын ар бир аяты, атүгүл түшүнүксүз көрүнгөн тамгалары да Аллахтын сөзү экендигине ыйман келтирүү керек.
• Курандын кереметтүүлүгү анын илимий жана адабий жактан адам баласынын күчү жетпеген деңгээлде экендигинде. Бул биздин ыйманыбызды бекемдейт.
• Аллахка толук моюн сунуу — түшүнбөгөн нерселерде да «угуп, баш ийүү» — ыймандын негизги белгиси.
• Куран окуганда анын маанисин түшүнүүгө аракет кылуу менен бирге, түшүнбөгөн жерлеринде Аллахка тапшыруу — бул чыныгы ыймандын көрүнүшү.
• Курандын ар бир сүрөөсү, ар бир аяты адамзатка туура жол көрсөтүү үчүн түшүрүлгөн, ошондуктан аны окуп, үйрөнүү — эң улуу ибадаттардан.