Аль-Фил сүресі — Аят 1

1. Сөздердің мағынасы:

• أَلَمْ تَرَ — «көрмедің бе?», «білмедің бе?» деген мағынада. Мұнда «көру» сөзі білу, ақыл жеткізу мағынасында қолданылған.
• كَيْفَ — «қалай», «қандай жолмен» дегенді білдіреді.
• فَعَلَ — «істеген», «жасаған» деген мағынада.
• رَبُّكَ — «Раббың», яғни Алла Тағала.
• أَصْحَابِ الْفِيلِ — «Піл иелері», «Пілмен келген адамдар» дегенді білдіреді. Олар Йемен билеушісі Әбраһа мен оның әскері еді.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала Пайғамбарымызға (с.а.с.) қаратып: «Піл иелеріне Раббың қалай істегенін білмедің бе?» — деп сұрайды. Бұл жерде сұрақ қою арқылы сол оқиғаның үлкен әрі таңғаларлық екеніне назар аудартылып отыр.

Піл иелері деп аталған адамдар — Йеменнің билеушісі Әбраһа мен оның әскері. Олар Қағбаны бұзуға ниет етіп, үлкен пілді алдына салып, Меккеге қарай жорық жасады. Олардың мақсаты қасиетті Қағбаны қиратып, адамдарды өз шіркеулеріне бұру еді. Алайда Алла Тағала олардың жоспарын іске асырмай, әскерін құртып жіберді. Оларды топ-топ болып ұшып келген құстар таспен атқылап, тасқа айналған балшықпен жойып жіберді. Осылайша Алла Тағала Өзінің үйін қорғап, оларды күйреуге ұшыратты.

Бұл оқиға Пайғамбарымыздың (с.а.с.) дүниеге келуіне таяу уақытта болған және бүкіл Арабия тұрғындарына белгілі еді. Сондықтан Алла Тағала осы танымал оқиғаны еске салып, Өзінің құдіреті мен әділдігін, сондай-ақ Қағбаның қадір-қасиетін көрсетіп отыр.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағаланың құдіреті шексіз: Ол қалаған нәрсесін кез келген жолмен жүзеге асырады. Әлсіз құстар арқылы үлкен әскерді жойып жіберуі — Оның күш-қуатының айғағы.
• Қағба — Алланың қасиетті үйі, оны қорғау Алланың Өз міндеті. Кімде-кім оған қастандық жасаса, ол өзіне зиян келтіреді.
• Тарихтан сабақ алу керек: өткен оқиғалар — болашақ үшін ғибрат. Алланың әділдігі мен мейірімін көрсететін осы секілді оқиғалар иманды нығайтады.
• Ислам діні адамды Алланың құдіретіне сенуге, Оған тәуекел етуге шақырады. Қиындық кезінде Аллаға сыйыну — мүміннің күші.
• Құран Кәрімнің әдеби көркемдігі мен мағына тереңдігі адамды ойландырып, жүректі иманға жақындатады.