Fil surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• "Alam tara" – "Bilmadingmi?" yoki "ko'rmadingmi?" degan ma'noni anglatib, bu yerda ko'z bilan ko'rish emas, balki qalb bilan bilish, xabardor bo'lish nazarda tutilgan.
• "As-hobul fil" – "Fil egasi" yoki "fil sohiblari" degani bo'lib, Abraha va uning fil bilan kelgan qo'shini nazarda tutiladi.

Tafsir:

Ey Muhammad (sollallohu alayhi va sallam), sizga ma'lum bo'lmadimi yoki xabaringiz yetmadimi? Alloh taolo o'zining aziz va muhtaram uyi — Ka'batullohni buzmoqchi bo'lgan fil sohiblari — Habashiston podshohi Abraha va uning qo'shini bilan qanday muomala qilganini bilmadingizmi? Ular katta fil va kuchli askarlari bilan Makkaga hujum qilib, Ka'bani vayron qilishni niyat qilgan edilar. Alloh taolo ularning hiylasini bekorga chiqarib, ularni halokatga uchratdi. Bu voqea Payg'ambarimiz (s.a.v.) tug'ilishidan oldin sodir bo'lgan bo'lib, Alloh taolo bu bilan Ka'baning hurmatini va ulug'ligini ko'rsatgan, shuningdek, o'z uyini har qanday tajovuzdan himoya qilishini bildirgan.

Foydalar:

• Alloh taolo o'z uyi — Ka'bani har qanday dushman hujumidan himoya qilishini va bu yerning muqaddasligini bilib olamiz. Bu musulmonlarning qalbiga Ka'baga bo'lgan muhabbat va hurmatni yanada mustahkamlaydi.
• Bu voqea Allohning qudrati va g'olibligini ko'rsatadi: kuchli qo'shin va fil kabi ulkan hayvonlar ham Allohning irodasiga qarshi tura olmaydi. Bu mo'minlarga Allohga tavakkal qilish va Unga suyanish kerakligini o'rgatadi.
• Alloh taolo o'z payg'ambarini va mo'minlarni dushmanlarning hiylasidan himoya qilishini va ularning makrlarini barbod qilishini eslatadi. Bu mo'minlarga tasalli va ishonch bag'ishlaydi.
• Bu voqea Qur'onda zikr qilinishi orqali Alloh taolo o'zining tarixiy mo''jizalarini keyingi avlodlarga yetkazib, ibrat olishlarini istaydi. Bu esa insonlarni Allohning buyukligi va hikmatiga chuqurroq e'tiqod qilishga yetaklaydi.