Ар-Рад сүресі — Аят 31

1. Сөздердің мағынасы:

• سُيِّرَتْ — жүргізілді, орнынан жылжытылды.
• قُطِّعَتْ — тілім-тілім етілді, жарылды.
• قَارِعَةٌ — ауыр апат, басына келетін қиындық.
• تَحُلُّ — түседі, жақындайды.
• يَيْأَسِ — бұл жерде «білмеді» деген мағынада (яси'а сөзінің түпкі мағынасы — үміт үзу, бірақ бұл аятта «білу» дегенді білдіреді).
• الْمِيعَادَ — уәде етілген уақыт, белгіленген мерзім.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ тағала осы аятта қарсыластардың Пайғамбарға (с.а.у.) қойған талаптарына жауап береді. Олар: «Егер шынымен пайғамбар болсаң, осы Құранмен тауларды орнынан жылжыт, жерді жарып өзендер шығар, немесе өлілерге оқып тірілт» деп ғажайып белгілер талап еткен болатын. Аллаһ оларға былай деп жауап береді: егер қандай да бір кітап осындай кереметтер жасауға қабілетті болса, онда дәл осы Құран сол сипатқа ие болар еді, өйткені ол ескерту мен үгітте шегіне жеткен кітап. Алайда бұл ғажайыптардың өзі оларды иманға келтірмейтін еді, себебі олар жүректерімен қарсы келіп, қасарысып тұр.

Сонан соң Аллаһ: «Барлық іс — жалғыз Аллаһтың қолында» дейді. Яғни кімнің иман келтіретіні де, кімнің күпірлікте қалатыны да Аллаһтың еркіне байланысты. Егер Аллаһ қаласа, жер бетіндегі барлық адамды бір-ақ сәтте тура жолға салар еді, бірақ Ол өзінің хикметімен мұны қаламады — сынақ ретінде адамдарға таңдау еркін берді.

Содан кейін Аллаһ мүміндерге: «Аллаһ қаласа, бүкіл адамзатты тура жолға салатынын білмедіңдер ме?» деп ескертеді. Бұл — мүміндерді тыныштандыру: сендер уайымдамаңдар, адамдардың иманға келмеуі Аллаһтың құдіретінің жетімсіздігінен емес, Оның өз хикметі бойынша солай болуынан.

Ал күпірлік еткендерге келетін болсақ, олар жасаған күнәларының салдарынан үнемі ауыр апатқа ұшырап отырады — бұл мұсылмандардың жорықтарында оларға келетін жеңілістер мен қиындықтар. Немесе бұл апат Мұхаммед пайғамбардың (с.а.у.) өзі олардың мекеніне жақындауы арқылы келеді. Бұл Аллаһтың уәдесі — Меккенің ашылуы — орындалғанға дейін жалғасады. Шынында Аллаһ берген уәдесін ешқашан бұзбайды.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Құранның ұлылығы: Бұл аят Құранның басқа кітаптардан артық екенін, оның әсерінің тереңдігін және оның жүректерді өзгертуге қабілетті екенін көрсетеді. Құран — тек оқылатын сөз емес, ол жүректі тәрбиелейтін, өмірді өзгертетін кітап.
• Аллаһтың құдіреті: Барлық іс Аллаһтың қолында екенін білу — мүмінге тыныштық береді. Адамдардың иманға келмеуі Аллаһтың әлсіздігі емес, Оның хикметінің бір бөлігі.
• Сабыр мен сенім: Мүміндерге адамдардың қарсылығына қарамастан сабыр ету керектігі үйретіледі. Аллаһтың уәдесі сөзсіз орындалады, тек оның уақытын Аллаһ біледі.
• Исламға деген құлшыныс: Бұл аят адамды Аллаһтың рақымына үміттенуге, Оның әділдігіне сенуге шақырады. Күпірлік еткендердің апатқа ұшырауы — Аллаһтың әділдігінің көрінісі, ал мүміндер үшін бұл — нығайтатын белгі.
• Құранды оқуға шақыру: Егер Құран тауларды жылжытып, жерді жарып, өлілерді тірілтетіндей күшке ие болса, онда оны оқып, түсініп, өмірге қолдану — әр мұсылманның парызы. Құран — жүректерді тірілтетін рухани керемет.