Сураи Аль-Кахф — Оят 49

1. Маънои калимаҳои муҳим:

• وُضِعَ الْكِتَابُ: «Китоб гузошта шуд» — яъне саҳифаҳое, ки аъмоли бандагон дар он навишта шудааст, дар пеши назари ҳама гузошта мешавад.
• الْمُجْرِمِينَ: «Гунаҳкорон» — касоне, ки бо куфру гуноҳҳои худ ба худ зиён расондаанд.
• مُشْفِقِينَ: «Харифташудагон, тарсидагон» — аз сабаби он чи дар он китоб аст, ба ҳолоти ваҳшат ва тарс медароянд.
• يَا وَيْلَتَنَا: «Эй ҳалокати мо!» — калимаи таассуфу надомат ва изҳори ҳайрат аст.
• لَا يُغَادِرُ: «Ҳеҷ чизро тарк намекунад» — яъне чизеро боқӣ намегузорад ва фаромӯш намесозад.
• صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً: «Хурду бузург» — яъне ҳамаи амалҳоро, хоҳ хурд бошад хоҳ бузург, дар бар мегирад.
• أَحْصَاهَا: «Онро шумурдааст» — ҳамаро дақиқ ҳисоб карда, сабт намудааст.
• حَاضِرًا: «Ҳозир, омода» — яъне ҳар амале, ки кардаанд, дар пеши назарашон ҳозир ва навишта мебинад.
• لَا يَظْلِمُ: «Зулм намекунад» — аз ҳад зиёд ҷазо намедиҳад ва ҳаққи касеро поймол намесозад.

1. Тафсири оят:

Дар рӯзи қиёмат китоби аъмол — саҳифаҳое, ки ҳамаи кирдори бандагон дар он сабт шудааст — гузошта мешавад. Ҳар кас номаи худро ё аз тарафи росташ ё аз тарафи чапаш мегирад. Он гоҳ гунаҳкоронро мебинӣ, ки аз он чи дар он китоб навишта шудааст, ба шиддат метарсанд ва ба худ меоянд, зеро медонанд, ки дар он куфру гуноҳҳои худро сабт шуда мебинанд. Онҳо бо надомат ва ҳайрат мегӯянд: «Эй ҳалокати мо! Ин чӣ китобест, ки ҳеҷ амали хурд ва бузургро тарк накардааст, магар он ки ҳамаро шумурда ва сабт кардааст?» Ва ҳар амалеро, ки дар дунё карда буданд — аз некӣ ва бадӣ — ҳозир ва навишта меёбанд, ҳеҷ чизе аз онҳо пинҳон намемонад. Ва Парвардигорат ба ҳеҷ кас зулм намекунад: на аз тоаткунанда савоби ӯро кам мекунад ва на бар гунаҳкор аз ҳадди гуноҳаш ҷазо меафзояд. Ҳар касро танҳо ба андозаи амали худ ҷазо ё подош медиҳад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят моро огоҳ мекунад, ки ҳамаи амалҳои мо — хурду бузург, ошкору пинҳон — навишта мешаванд ва дар рӯзи қиёмат ҳозир мешаванд. Пас бояд ҳамеша аз гуноҳ эҳтиёт кунем ва ба амалҳои некӯ кӯшиш намоем.
• Аз ин оят мефаҳмем, ки адлу инсофи Парвардигор комил аст; Ӯ ба ҳеҷ кас зулм намекунад. Ин боиси умедворӣ ба адолати Худо ва ташвиқи тоат аст.
• Надомати гунаҳкорон дар он рӯз нишон медиҳад, ки пушаймонӣ дар вақти дидан фоида надорад; пас бояд дар ҳаёти дунё тавба кунем ва ба сӯи Худо баргардем.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки китоби аъмол воситаи адолат аст ва ҳеҷ чиз фаромӯш намешавад; ин боиси он мегардад, ки мо ба масъулияти худ дар пеши Худо бештар ҳисоб кунем.
• Дар ниҳоят, ин оят моро ба сӯи ислом ва Қуръон ҷалб мекунад, зеро нишон медиҳад, ки Қуръон китоби ҳидоят ва огоҳӣ аст ва моро ба роҳи рост раҳнамоӣ мекунад, то дар рӯзи қиёмат аз надомат ва ҳалокат наҷот ёбем.