Kahf surasi — Oyat 49

Kalimalarning ma'nolari:

• وُضِعَ الْكِتَابُ – amallar yozilgan kitob (nomai a'mol) qo'yildi.
• مُشْفِقِينَ – qo'rqqan, xavfsiragan holda.
• يَا وَيْلَتَنَا – voy, halok bo'ldik! (nadomat va hasrat ifodasi).
• لَا يُغَادِرُ – tark etmaydi, qoldirmaydi.
• أَحْصَاهَا – uni sanab, to'liq yozib olgan.
• حَاضِرًا – hozir, mavjud holda.

Tafsir:

Qiyomat kuni har bir insonning amallari yozilgan kitob (nomai a'mol) qo'yiladi. O'shanda siz (ey inson) jinoyatchi – kofir va gunohkor kimsalarni ko'rasizki, ular o'sha kitobda yozilgan narsalardan (o'zlarining yomon amallaridan) qattiq qo'rqib, xavfsirab turadilar. Chunki ular o'zlari qilgan gunohlarini biladilar va endi bu kitob ularga qarshi guvohlik berishini anglaydilar.

Ular kitobdagi yozuvlarni ko'rib, hayrat va nadomat bilan: "Voy, halok bo'ldik! Bu qanday kitobki, kichik gunohni ham, katta gunohni ham tark etmay, hammasini sanab, yozib qo'ygan?" – deydilar. Ular o'zlarining dunyoda qilgan barcha ishlarini – yaxshiyu yomonni – hozir, yozilgan holda topadilar. Hech bir amal yo'qolgan emas, hammasi hisobga olingan.

So'ngra Alloh taoloning adolati ta'kidlanadi: "Robbing hech kimga zulm qilmaydi" – ya'ni U hech kimni qilmagan gunohi uchun jazolamaydi, to'g'ri ish qilganning savobidan hech narsani kamaytirmaydi, gunohkorga esa ortiqcha jazo bermaydi. Har kimga faqat o'zi qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beriladi.

Foydalar:

1. Hisob-kitobning aniqligi – Bu oyat bizga Qiyomat kunidagi hisob-kitobning o'ta aniq va adolatli bo'lishini o'rgatadi. Hech bir amal, hatto eng kichik yaxshilik yoki yomonlik ham yo'qolmaydi. Bu mo'min uchun taskin manbai – qilgan har bir yaxshiligi, hatto bir og'iz iliq so'z ham unutilmaydi.
2. Kitobning guvohligi – Amallar kitobi bizning har bir qilmishimizni yozib boradi. Bu bizni har bir ishda ehtiyotkor bo'lishga, gunohlardan saqlanishga undaydi. Zero, bizning barcha amallarimiz ko'z o'ngimizda namoyon bo'ladi.
3. Allohning adolati – Bu oyat Alloh taoloning mutlaq adolatini ko'rsatadi. U hech kimga zulm qilmaydi. Bu esa insonga umid bag'ishlaydi – agar inson tavba qilib, yaxshi amallar qilsa, Alloh uning haqqini to'liq beradi.
4. Nadomatdan oldin o'ylash – Jinoyatchilarning "voy, halok bo'ldik" degan nidolari bizga hozir, dunyoda turib, oxiratdagi nadomatdan oldin o'ylashimiz kerakligini eslatadi. Gunoh qilishdan oldin shu lahzani eslab, o'zimizni tiyishimiz lozim.
5. Kitobni o'qishga tayyorgarlik – Har birimiz o'z amal kitobimizni o'qishga tayyor bo'lishimiz kerak. Buning yo'li – doimiy ravishda yaxshi amallar qilish, gunohlardan yiroq yurish va har kuni o'zimizni hisobga tortishdir.