Аль-Кахф сүрөсү — Аят 49

1. Кыргызча маанилери:

• وَوُضِعَ الْكِتَابُ: Китеп коюлду (ар бир адамдын амалдары жазылган барактар ачылып, ээсине берилди).
• الْمُجْرِمِينَ: Күнөөкөрлөр, кылмышкерлер (каапырлар жана күнөөгө баткандар).
• مُشْفِقِينَ: Корккон, тынчсызданган, кайгырган абалда.
• يَا وَيْلَتَنَا: Оо, биздин кыйрообуз! Оо, биздин өкүнүчүбүз!
• لَا يُغَادِرُ: Калтырбайт, таштабайт.
• صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً: Кичине да, чоң да (амалдардын баарын).
• أَحْصَاهَا: Аларды санап, толук жазып койду.
• حَاضِرًا: Дайын, көрүнүп турган, жазылып коюлган.
• يَظْلِمُ: Зөөлөмдүк кылат, адилетсиздик кылат.

1. Түшүндүрмө:

Кыямат күнү ар бир адамдын амалдары жазылган китеп (дептер) ачылып, анын алдына коюлат. Ошондо күнөөкөр адамдар китептеги жазылган нерселерден ушунчалык катуу коркуп, үрөйү учат. Анткени алар дүйнөдө кылган күнөөлөрүн, каапырлыктарын жана башка жаман иштерин ошол китептен көрүп, эмне кыларын билбей калышат. Алар кыйкырып: «Оо, биздин кыйрообуз! Бул кандай китеп?! Кичине болсун, чоң болсун — эч бир амалды калтырбай, баарын санап жазыптыр!» — деп таң калышат жана өкүнүшөт. Алар дүйнөдө кылган жакшы-жаман иштеринин баарын ошол китепте дайын турганын көрүшөт. Эч нерсе унутулбайт, жашырылбайт. Ал эми Раббиң эч кимге адилетсиздик кылбайт. Эч кимди кылбаган күнөөсү үчүн жазалабайт, ошондой эле жакшы иш кылган адамдын сооп-сыйын да кемитпейт. Ар бир адам өз амалына жараша адилеттүү эсеп берет.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала ар бир адамдын амалын так жазып, сактап коёт. Бул Анын чексиз илиминин жана адилеттигинин далили. Ошондуктан пенде өзүнүн жакшы-жаман иштери үчүн жоопкерчиликти сезип, жакшылыкка умтулушу керек.
• Кыямат күнүндөгү эсеп-кысаптын тактыгы жана адилеттиги адамды дүйнөдө эч бир жакшылыкты кичине көрбөй, эч бир жамандыкты жеңил ойлобой, ар бир ишке маани берүүгө чакырат.
• Кичине көрүнгөн жакшылык да, чоң күнөө да жазылат. Бул бизге «кичине нерсе эмне болот» деп жеңил мамиле кылбоону, тескерисинче, ар бир жакшылыкты кылууга аракет кылууну үйрөтөт.
• Аллахтын адилеттиги — ыймандуу адам үчүн чоң сооротуу жана үмүт. Эч кимге зөөлөмдүк кылбайт, ошондуктан жакшылык кылган адам сыйлыгын алат, жамандык кылган адам жазасын тартат. Бул исламдын адилеттүүлүгүн жана Раббибиздин ырайымын таанытат.
• Бул аят адамды өз амалдарын оңдоп, тообо кылууга, келечектеги эсеп үчүн даярдык көрүүгө чакырат. Ошону менен бирге, Аллахтын адилеттигине ишенүү жүрөккө тынчтык жана ыйман берет.