Həcc surəsi — Ayə 18

﴿أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَمَن فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَكَثِيرٌ مِّنَ النَّاسِ ۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُ ۗ وَمَن يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّكْرِمٍ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ ۩﴾

Kəlmələrin mənaları:

• Ələm tərə – Məgər bilmədin, görmədin?
• Yəscudu – Səcdə edir, itaət və boyun əyməklə.
• Dəvabb – Yer üzündə gəzən canlılar, heyvanlar.
• Həqqə ələyhəl-əzab – Əzab onlara vacib oldu, haqq oldu.
• Yühin – Alçaldar, zəlil edər.
• Mükrim – Hörmət və izzət verən, əzizləyən.

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Məgər sən bilmirsən və görmürsən ki, Allah-təalaya göylərdə olan mələklər və yerdə olan bütün məxluqat – günəş, ay, ulduzlar, dağlar, ağaclar və heyvanlar – hamısı səcdə edir? Bəli, bütün kainat öz dili ilə, öz hərəkəti ilə, öz varlığı ilə Allahın əzəmətinə səcdə qılır, Onun qüdrətinə boyun əyir. Bu, təkcə bir itaət deyil, həm də Allahın varlığına və birliyinə ən böyük şahiddir.

İnsanlara gəldikdə isə, onların bir qismi – möminlər – öz ixtiyarları ilə, sevə-sevə, könüllü olaraq Allaha səcdə edir, Ona itaət göstərir. Bu, onların imanının və təvazökarlığının nişanəsidir. Lakin bir çox insan da var ki, təkəbbür göstərib Allaha səcdə etməkdən üz çevirir, Ona itaət etmir. Məhz bu səbəbdən də əzab onlara haqq olur, yəni Allahın əzabı onlar üçün vacib olur.

Ey insan! Bil ki, Allah kimi zəlil etsə, onu heç kəs əzizləyə bilməz. Kim Allahın rəhmətindən uzaq düşsə, onu heç kəs xilas edə bilməz. Allah istədiyini ucaldar, istədiyini alçaldar. O, Öz mülkündə istədiyini edər, heç kəs Onun hökmünə mane ola bilməz. Allahın qüdrəti hər şeyə çatır, Onun iradəsi qarşısında hər kəs acizdir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, kainatdakı hər bir varlıq – istər göydə, istər yerdə – Allahın əzəmətinə şahiddir və Ona səcdə edir. Biz də bu səcdəyə qoşulmalı, təkəbbürü bir kənara qoyub, Allahın qarşısında təvazökar olmalıyıq. Çünki səcdə insanı Allaha yaxınlaşdıran ən gözəl ibadətdir. Unutmayaq ki, bu gün səcdə etməyənlər, o gün – Qiyamət günü – peşman olacaqlar, lakin peşmançılıq onlara fayda verməyəcəkdir.

Ey mömin! Sən Allaha səcdə etməklə təkcə bir ibadət yerinə yetirmirsən, həm də bütün kainatın etdiyi bu müqəddəs hərəkata qoşulursan. Sənin səcdən səni Allaha yaxınlaşdırır, günahlarından təmizləyir və dərəcəni ucaldır. Allahın sənə verdiyi bu imkanı dəyərləndir və səcdəni qoruyub saxla. Çünki səcdə möminin ən gözəl halıdır və Allah səcdə edənləri sevir, onları izzətli edir.