Haj surasi — Oyat 18

Kalimalarning ma'nolari:

• Yasjudu lahu: Unga bo‘ysunib, itoat etib sajda qiladi.
• Dawabb: Yer yuzida yuradigan jonivorlar, hayvonlar.
• Haqqa alayhil azab: Unga azob berilishi haq bo‘ldi, ya’ni azobga loyiq bo‘ldi.
• Yuhini: Xor qiladi, past darajaga tushiradi.
• Mukrim: Hurmatlovchi, izzat beruvchi.

Tafsir:

Ey Payg‘ambar! Siz ko‘rmadingizmi, albatta, Allohga osmonlardagi barcha mavjudot — farishtalar, Yerdagilardan mo‘min insonlar va jinlar, shuningdek, quyosh, oy, yulduzlar, tog‘lar, daraxtlar va barcha jonivorlar bo‘ysunib, itoat etib sajda qiladilar. Bu sajda ularning yaratilishidagi tabiiy bo‘ysunishdir — ular Allohning irodasiga bo‘ysunib, O‘z yo‘lidan chiqmaydilar. Odamlarning ko‘plari esa ixtiyoriy ravishda, o‘z irodalari bilan Allohga sajda qiladilar — ular mo‘minlardir. Ammo ko‘pchilik odamlar esa sajdadan bosh tortdilar, kufr keltirdilar, shuning uchun ularga azob berilishi haq bo‘ldi. Kimni Alloh xor qilsa, uni past darajaga tushirsa, unga hech kim izzat va hurmat bera olmaydi. Chunki Alloh O‘zi xohlagan narsani qiladi — xohlasa, kimnidir izzatlaydi, xohlasa, xor qiladi. Uning hukmiga hech kim qarshi chiqa olmaydi va Uning irodasini o‘zgartira oladigan kuch yo‘q.

Foydalar:

Bu oyat bizga Allohning buyuk qudratini va hukmronligini ko‘rsatadi. Butun koinot — osmonlar, yer, quyosh, oy, yulduzlar, tog‘lar, daraxtlar va barcha jonivorlar Allohga bo‘ysunib, Uning irodasiga itoat etadi. Inson esa bu ulkan olam ichida kichik bir mavjudot bo‘lishiga qaramay, Allohga ixtiyoriy sajda qilish sharafi bilan ulug‘langan. Bu oyat mo‘minlarga Allohning huzurida sajda qilish orqali O‘z Yaratuvchisiga yaqinlashish va Uning roziligini topish imkoniyatini eslatadi. Shuningdek, bu oyat bizga Allohning hukmi ustun ekanini, U xohlagan kishini izzatlab, xohlaganini xor qilishini o‘rgatadi. Demak, inson faqat Allohga tavakkal qilishi, Uning buyruqlariga bo‘ysunishi va sajda qilish orqali O‘z Robbining marhamatiga erishishi kerak. Kim Allohga bo‘ysunsa, u hech qachon xor bo‘lmaydi, kim Undan yuz o‘girsa, unga hech kim yordam bera olmaydi.