آل عمران سۈرىسى — ئايەت 13

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• آيَةٌ: دەلىل، ئىبرەت، ئالامەت.
• فِئَتَيْنِ: ئىككى گۇرۇھ، ئىككى جامائەت.
• الْتَقَتَا: ئۇچراشتى، ئۇرۇش ئۈچۈن يۈزلىنىشتى.
• تُقَاتِلُ: ئۇرۇش قىلىدۇ.
• سَبِيلِ اللَّهِ: ئاللاھنىڭ يولى، يەنى ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن.
• كَافِرَةٌ: كاپىر بولغان، ئىمان ئېيتمىغان.
• مِثْلَيْهِمْ: ئۇلارنىڭ ئىككى ھەسسىسىچە.
• رَأْيَ الْعَيْنِ: كۆز بىلەن كۆرۈش، ئوچۇق كۆرۈنۈش.
• يُؤَيِّدُ: قوللايدۇ، كۈچلەندۈرىدۇ.
• عِبْرَةً: ئىبرەت، ۋەز-نەسىھەت.
• أُولِي الْأَبْصَارِ: ئەقىل-پاراسەت ئىگىلىرى، كۆزى ئوچۇق كىشىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى ئىماندىن يۈز ئۆرۈگەن يەھۇدىيلار ۋە باشقا شەك قىلغۇچىلار! سىلەرگە بەدر ئۇرۇشىدا يۈز بەرگەن ۋەقەلەردە ئۇلۇغ بىر ئىبرەت ۋە روشەن بىر دەلىل بار ئىدى. ئۇ كۈنى ئىككى گۇرۇھ ئۇرۇش ئۈچۈن ئۇچراشتى. بىر گۇرۇھ ئاللاھنىڭ يولىدا، يەنى ئاللاھنىڭ كەلىمىسى ئۈستۈن بولۇشى ئۈچۈن ئۇرۇش قىلاتتى — ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرى ئىدى. يەنە بىر گۇرۇھ بولسا كاپىر بولغان، ھەقنى ئىنكار قىلغان، پەخىر-ھەيۋە ۋە ئەسەبىيەت بىلەن ئۇرۇشقا چىققان مەككە مۇشرىكلىرى ئىدى. ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە كاپىرلارنى ئۆزلىرىنىڭ ئىككى ھەسسىسىچە قىلىپ كۆرسەتتى، ئۇلار كۆز بىلەن ئوچۇق كۆرۈپ تۇردى. ئاندىن ئاللاھ ئۆز نۇسرىتى بىلەن مۇئمىنلەرنى قوللىدى، ئاز سانلىق بولسىمۇ ئۇلارنى غەلىبە قىلدۇردى. ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان كىشىنى ئۆز نۇسرىتى بىلەن قوللايدۇ ۋە كۈچلەندۈرىدۇ. شۈبھىسىزكى، بۇ ۋەقەدە ئەقىل-پاراسەت ئىگىلىرى، كۆزى ئوچۇق كىشىلەر ئۈچۈن ئۇلۇغ بىر ئىبرەت ۋە ۋەز-نەسىھەت بار.

بۇ ئىبرەت شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەق يولىدا بولغان كىشىلەر سانى ئاز بولسىمۇ، ئاللاھنىڭ ياردىمى بىلەن غەلىبە قازىنىدۇ؛ باتىل يولىدا بولغانلار سانى كۆپ بولسىمۇ، ئاخىر ھەزىمەت بولىدۇ. ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان بەندىسىنى قوللايدۇ، ھەق ئۈچۈن كۈرەش قىلغانلار ھەرگىز يالغۇز قالمايدۇ. بۇ ۋەقە مۇئمىنلەرگە ئۈمىد ۋە جاسارەت بېغىشلايدۇ، ئاللاھنىڭ ۋەدىسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدۇ. ئەقىللىق كىشىلەر بۇ ئىبرەتتىن ساۋاق ئېلىپ، ئاللاھنىڭ يولىدا چىداملىق بولۇشى، ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىشى ۋە ئۇنىڭ ياردىمىگە ئىشىنىشى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەق يولىدا كۈرەش قىلغانلارنى ھەرگىز ياردەمسىز قويمايدۇ، ھەتتا ئۇلار ئاز بولسىمۇ، ئاللاھنىڭ نۇسرىتى ئۇلارغا يېتەرلىكتۇر.