Гафир сүрөсү — Аят 4

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يُجَادِلُ — талашат, каршы талашат, талкуулашат (бул жерде акыйкатты четке кагуу максатында талашуу).
• آيَاتِ اللَّهِ — Аллахтын аяттары, белгилери, далилдери (Куран аяттары жана Аллахтын бирдигине далил болгон белгилер).
• كَفَرُوا — каапырлык кылышты, Аллахты жана Анын аяттарын четке кагышты.
• يَغْرُرْكَ — сени азгырбасын, алдабасын, көңүлүңдү бурбасын.
• تَقَلُّبُهُمْ — алардын кыдырып жүрүшү, соода-сатык менен алек болушу, оош-кыйыш жүрүшү.
• الْبِلَادِ — шаарлар, өлкөлөр, жерлер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып: «Аллахтын аяттарын, б.а. Анын бирдигине жана пайгамбарларынын чындыгына далил болгон белгилерди, эч ким талашпайт, каршы чыкпайт — мындайды Аллахтын аяттарын четке каккан, каапырлык кылган адамдар гана кылат», — деп билдирет. Алардын талашуусу акыйкатты издөө үчүн эмес, тескерисинче, аны жокко чыгаруу, бурмалоо жана элди адаштыруу максатында болот. Алар кээде: «Бул сыйкыр», — дешет, кээде: «Бул көзү ачыктардын сөзү», — дешет, дагы бирде: «Бул мурункулардын жомоктору», — деп, же «Муну ага бир адам үйрөтүп жатат», — деп айтышат. Мына ушундай жолдор менен алар акыйкатка каршы талашышат.

Бирок Куранды түшүнүү, анын маанилерин ачуу, акыйкатты бекемдөө жана ага жетүү үчүн болгон талкуу — бул эң улуу ибадаттардын бири. Анткени ал илим үйрөнүүгө жана акыйкатты табууга алып барат.

Андан соң Аллах пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) мындай деп эскертет: «Алардын өлкөлөрдө эркин жүрүп, соода-сатык кылып, дүйнөлүк жыргалчылыкка жетип, байлыкка көмүлүп жатканы сени азгырып, алдап кетпесин». Анткени алардын бул дүйнөдөгү бакубат турмушу убактылуу гана. Аллах аларга мөөнөт берип, кечиктирип жатат — бул аларга каршы бир амал, акырында алар катуу азапка дуушар болушат. Алар дүйнөнүн кооздуктарынан пайдаланса да, акыретте аларга азап даяр.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Акыйкатка каршы талашуу — ыймансыздыктын белгиси. Куранга жана Аллахтын аяттарына каршы чыгуу, аларды жокко чыгаруу — бул каапырлардын иши. Ал эми акыйкатты түшүнүү жана бекемдөө үчүн талкуулоо — жакшы иш.
• Дүйнөнүн кооздугуна алдануудан сак болуу керек. Каапырлардын байлыгы, соода-сатыгы, өлкөлөрдө эркин жүрүшү ыймандуу адамды азгырбашы керек. Бул — Аллахтын аларга берген убактылуу мөөнөтү гана.
• Аллах адилеттүү жана даанышман. Ал каапырларга дүйнөдө мөөнөт берет, бирок акыретте алардын эсебин сурайт. Бул — Аллахтын адилеттигинин жана даанышмандыгынын көрүнүшү.
• Ыймандуу адам үчүн эң чоң байлык — ыйман жана акыйкат. Дүйнөнүн убактылуу жыргалчылыгы эмес, акыреттин түбөлүк бактысы артык. Куранды окуп, түшүнүп, ага ылайык жашоо — бул эң улуу бакыт.
• Куран — акыйкаттын булагы. Андагы ар бир аят Аллахтын бирдигине, Анын кудуретине жана даанышмандыгына далил. Куранды терең түшүнүү, анын маанилерин изилдөө — ыймандуу адамдын милдети жана бактысы.