Фуссилат сүрәсе — Аять 34

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Әл-хәсәнә – яхшылык, изгелек, кешеләргә карата күрсәтелгән матур эш.
• Әс-сәййиә – яманлык, начарлык, кешеләргә карата күрсәтелгән начар эш.
• Идфагъ билләти һиә әхсән – иң яхшы булган ысул белән кире кайтару, ягъни начарлыкка яхшылык белән җавап бирү.
• Вәли – якын дус, ярдәмче.
• Хәмим – кайгыртучан, шәфкатьле якын кеше.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә әйтә: Яхшылык белән яманлык бертигез түгел. Яхшылык – иман китереп, Аллаһының әмерләрен үтәп, кешеләргә изгелек күрсәтүчеләрнең сыйфаты. Яманлык исә – Аллаһыга иман китермәү, Аның әмерләрен бозу һәм кешеләргә начарлык кылу. Бу икесе бер-берсенә тиң була алмый.

Аллаһы Тәгалә бәндәләренә әмер бирә: сиңа начарлык кылган кешегә син иң яхшы ысул белән җавап бир – аның начарлыгын гафу итү, аңа изгелек күрсәтү һәм аның белән матур мөгамәләдә булу аша. Әгәр син болай эшләсәң, синең белән араңда дошманлык булган кеше, синең бу матур эшеңнән соң, синең өчен якын дус, кайгыртучан туган кебек булып китәчәк. Дошманлык урынына мәхәббәт һәм дуслык урнашачак.

Бу сыйфатка – начарлыкка яхшылык белән җавап бирүгә – фәкать сабыр итә белүчеләр, үз нәфесләрен Аллаһының яраткан эшләренә күндерә алучылар ирешә ала. Бу эш – бөек дәрәҗә, ул фәкать дөньяда да, ахирәттә дә зур өлешкә ия булган кешеләргә генә бирелә.

Аятьтән алынган файдалар:

• Ислам дине – мәрхәмәтлелек һәм киң күңеллелек дине. Ул безне начарлыкка яхшылык белән җавап бирергә өйрәтә, чөнки бу – күңелләрне эретә торган, дошманлыкны бетерә торган юл.
• Бу аять безгә күрсәтә: чын көчлелек – үч алуда түгел, ә үзеңне тыеп, гафу итә белүдә. Бу – Аллаһы каршында югары дәрәҗәгә ирешү юлы.
• Яхшылыкның көче – ул кешеләрне үзгәртә ала. Бер генә изге эш тә дошманны дус итә ала, ә начарлык исә күңелләрне аера.
• Бу әхлакый сыйфат – сабырлык һәм зур рухи көч таләп итә. Ул безнең иманыбызның чынлыгын күрсәтә, чөнки Аллаһыга ышанып, Аның әмерен үтәүче генә мондый эшкә сәләтле.