Fussilat surasi — Oyat 34

Kalimalarning ma'nolari:

• Hasana: Yaxshi amal, ezgu ish, go'zal xulq.
• Sayyi'a: Yomon amal, yomon xulq, gunoh.
• Adavvat: Dushmanlik, adovat.
• Valiy: Do'st, yaqin, himoyachi.
• Hamim: Samimiy, mehribon, jonkuyar do'st.

Tafsir:

Yaxshilik bilan yomonlik hech qachon baravar bo'lmaydi. Mo'min kishining yaxshi amallari, Allohga itoat qilishi va odamlarga yaxshilik qilishi — bularning barchasi ezgu ishlardir. Kofirning yomon amallari, Allohga osiyligi va odamlarga yomonlik qilishi esa — yomon ishlardir. Bu ikkisi hech qachon teng bo'la olmaydi, chunki yaxshilik doimo yomonlikdan ustundir.

Alloh taolo mo'min bandasiga buyuradi: "Yomonlikka yaxshilik bilan javob qil!" Ya'ni, senga yomonlik qilgan kishiga sen yaxshilik qil, jahlingni bos, kechirimli bo'l, unga nisbatan go'zal muomala qil. Agar shunday qilsang, senga dushman bo'lgan odam, o'sha adovatli kishi, sen bilan o'rtada dushmanlik bo'lgan shaxs — birdaniga senga yaqin do'st, mehribon va jonkuyar kishiga aylanib qoladi. Chunki yaxshilik va go'zal muomala dushmanlikni yo'q qiladi, nafratni muhabbatga aylantiradi.

Bu fazilat — yomonlikka yaxshilik bilan javob qilish — har kimga nasib qilavermaydi. Bunga faqat sabr qiladigan, o'z nafsini jilovlaydigan, Allohning roziligi uchun o'zini tuta oladigan kishilargina erishadilar. Bunday odamlar dunyo va oxiratda katta saodatga, ulkan yaxshilikka muyassar bo'ladilar.

Foydalar:

1. Bu oyat islom axloqining eng oliy darajasini ko'rsatadi — yomonlikka yaxshilik bilan javob berish. Bu nafaqat dushmanni do'stga aylantiradi, balki inson qalbini poklaydi, jamiyatda mehr-oqibatni tarqatadi.
2. Sabr va kechirimlilik — mo'minning eng go'zal xislatlaridandir. Alloh sabr qiluvchilarni sevadi va ularga katta ajr beradi.
3. Bu oyat musulmonlarni o'zaro adovat va nafratdan qaytaradi, ularni birlikka, do'stlikka va o'zaro hurmatga chorlaydi. Agar har bir inson shu oyatga amal qilsa, jamiyatda tinchlik va totuvlik hukm suradi.
4. Yaxshilik va yomonlik hech qachon teng bo'lmasligini bilish insonni doimo yaxshilik qilishga undaydi, chunki yaxshilikning mukofoti Alloh huzurida beqiyosdir.