Ат-Талак сүрөсү — Аят 2

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ — аялдардын иддасынын (күтүү мөөнөтүнүн) аяктоо убактысы жакындаганда.
• فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ — аларды жакшылык, оң мамиле менен кармап калгыла (б.а. кайра үйлөнүү ниети менен кайтарып алгыла).
• أَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ — же аларды жакшылык менен коё бергиле (б.а. идда бүткөндөн кийин өз эркиндерине коё бергиле).
• ذَوَيْ عَدْلٍ — адилеттүү эки кишини (күбө катары).
• أَقِيمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ — күбөлүктү Аллах үчүн гана аткаргыла.
• مَخْرَجًا — чыгуу жолун, кутулуу жолун.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта талак кылган аялдардын иддасы бүтүп бара жатканда эркектерге эки жолдун бирин тандоону буйруйт: же аялдарын жакшылык менен, оң мамиле жасап, укуктарын толук берип кайра үйлөнүү ниети менен кармап калсын, же аларды жакшылык менен, зордук-зомбулуксуз, укуктарын бузбай коё берсин. Эки учурда тең аялга зыян келтирүү, кыйноо, укугун кемсинтүү болбошу керек.

Андан соң Аллах кайтарып алуу же ажырашуу учурунда адилеттүү эки кишини күбө кылып коюуну буйруйт. Бул келишпестиктерди, талаш-тартыштарды алдын алуу үчүн жана эки тараптын тең укуктарын коргоо үчүн керек. Күбөлөргө күбөлүктү Аллах үчүн гана чындык менен аткаруу милдеттендирилет — адамдардын жактыруусу, пайда же зыян үчүн эмес, Аллахтын ыраазылыгы үчүн гана.

Бул өкүмдөр жана насааттар Аллахка жана акырет күнүнө ыйман келтирген адамдарга арналат, анткени ыймандуу адам гана насааттан пайда алат. Ким Аллахтан коркуп, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылса, Аллах ага ар кандай кыйынчылыктан, тардыктан чыгуу жолун ачат. Бул аят аягында келген убада — такыба (Аллахтан корккон) адамдарга дүйнөдө да, акыретте да кеңдик жана кутулуу жолу берилери жөнүндөгү улуу кабар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ислам үй-бүлө мамилесинде аял менен эркектин укуктарын тең коргойт: аялга зыян келтирүүгө, укугун кемсинтүүгө жол берилбейт.
• Талак жана кайра үйлөнүү сыяктуу олуттуу иштерде күбө коюу — талаш-тартыштын алдын алуучу, коомдук тартипти сактоочу акылдуу өкүм.
• Күбөлүк берүүдө чындыкты айтуу, аны Аллах үчүн гана аткаруу — ыймандын жана адептүүлүктүн белгиси.
• Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу (такыба) — кыйынчылыктан кутулуунун жана ырыскынын кеңейишинин себеби.
• Аллах такыба адамдарга ар дайым чыгуу жолун, жеңилдик жана жардам берет — бул ыймандуу адамдын жүрөгүнө тынчтык жана ишеним берет.
• Бул аят ыймандуу адамдарга гана насаат пайда берерин көрсөтөт, ошондуктан ыйманды бекемдеп, акырет күнүнө ишенүү аркылуу Аллахтын өкүмдөрүн сүйүнүп аткарууга умтулуу керек.