Taloq surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma'nolari:

• يَرْزُقْهُ – Unga rizq beradi.
• مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ – O‘zi o‘ylamagan, xayoliga ham keltirmagan tomondan.
• يَتَوَكَّلْ – Ishonib, o‘z ishini Allohga topshirsa.
• حَسْبُهُ – Unga yetarli bo‘lgan, kifoya qiladigan zot.
• بَالِغُ أَمْرِهِ – O‘z hukmini to‘liq amalga oshiruvchi, hech narsa Unga qiyin emas.
• قَدْرًا – O‘lchov, muddat, taqdir.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda taqvodor bandalariga ulug‘ va’da bermoqda: Kim Allohdan qo‘rqsa, Uning amrlarini bajo keltirsa va man etilgan narsalardan saqlansa, Alloh unga har qanday qiyinchilikdan chiqish yo‘lini beradi. Shuningdek, uni o‘zi kutmagan, xayoliga ham keltirmagan tomondan rizqlantiradi. Ya’ni, bandaning hisob-kitobidan tashqari, Alloh unga rizq eshiklarini ochadi.

Keyin Alloh taolo tavakkal qilishning fazilatini bayon qiladi: Kim o‘z ishini Allohga topshirsa, Unga chin dildan suyansa, Alloh unga yetarli bo‘ladi. Ya’ni, Alloh uning barcha tashvishlarini bartaraf etadi va uni O‘zi himoya qiladi. Chunki Alloh taolo o‘z hukmini albatta amalga oshiradi, Uning oldida hech narsa ojiz emas. U xohlagan narsasini xohlagan paytda va xohlagan usulda yuzaga chiqaradi.

So‘ngra Alloh taolo har bir narsaga o‘z o‘lchovi va muddatini belgilab qo‘yganini bildiradi. Qiyinchilikning ham, osonlikning ham, rizqning ham, yo‘qlikning ham o‘z vaqti va o‘lchovi bor. Bu esa mo‘minning qalbini taskin beradi, chunki u biladiki, hamma narsa Allohning hikmati va taqdiri bilan sodir bo‘ladi.

Foydalar:

1. Taqvo – har bir qiyinchilikdan chiqish yo‘lining kalitidir. Kim Allohdan qo‘rqsa, Alloh unga har qanday mushkulotdan najot beradi.
2. Rizq faqat moddiy boylik emas, balki Allohning kutilmagan tomondan beradigan in’omidir. Bandaning vazifasi sabr qilish va Allohga suyanishdir.
3. Tavakkal qilish – qalbning Allohga bog‘lanishi va Unga ishonishidir. Kim shunday qilsa, Alloh unga yetarli bo‘ladi va uni tashlab qo‘ymaydi.
4. Allohning hukmi albatta amalga oshadi, hech qanday kuch Uni to‘xtata olmaydi. Bu mo‘minning qalbini mustahkam qiladi.
5. Har bir narsaning o‘z muddati va o‘lchovi borligini bilish insonni shoshqaloqlikdan va tushkunlikdan saqlaydi. Qiyinchilik ham bir kun tugaydi, osonlik ham bir kun keladi.