Аль-Калам сүрәсе — Аять 41

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әм – әллә, яки (сорау мәгънәсендә)
• шүрәкәә' – тиңдәшләр, Аллаһка тиңдәш итеп каралган сынымнар
• фәлйә'тү – китерсеннәр, алып килсеннәр

Аять тәфсире:

Әйә мөшрикләрнең Аллаһ белән тиңдәш саналган сынымнары, потлары бармы? Алар үзләренең дәгъваларын — мөэминнәр белән бертигез җәза алачакларын яки аларның дәгъвасы дөреслеген — раслый алырлык ярдәмчеләре, гарантлары бармы? Әгәр алар үз сүзләрендә дөрес булсалар, шул тиңдәшләрен, ярдәмчеләрен китереп күрсәтсеннәр! Алар үзләре дә беләләр: сынымнарның бернинди көче, ихтыяры юк, алар һичнәрсәгә кадир түгелләр. Бу аять мөшрикләргә ачык чакыру: әгәр сезнең дәгъвагыз дөрес икән, шул сынымнарыгызны китерегез, алар сезнең өчен шәфәгатьче булсыннар, сезне якласыннар! Ләкин алар моны эшли алмыйлар, чөнки аларның дәгъвалары — ялган, ә сынымнары — үле, ишетми, күрми, ярдәм итә алмый торган нәрсәләр.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Көфердә булган кешеләрнең дәлилләре һәрвакыт йомшак һәм расланмаган була; алар үз дәгъваларын исбатлый алмыйлар.
2. Аллаһы Тәгалә мөшрикләрне үзләренең ялган илаһларына мөрәҗәгать итәргә чакырып, аларның хәлсезлеген күрсәтә — бу — Ислам дәлилләренең көчлелеген раслый.
3. Кеше үз иманында, гамәлләрендә дәлилләргә таянырга тиеш, ә хорафатларга, ялган нәрсәләргә түгел.
4. Тәүхид (Аллаһның берлеге) акыйдәсе — хакыйкать, ә ширек (Аллаһка тиңдәш кушу) — ялган һәм батыл, чөнки сынымнарның һичнинди реаль көче юк.
5. Бу аять мөэминнәргә үз диннәренең хаклыгына ышану һәм аның өстенлеген аңлау өчен көч бирә, чөнки Аллаһ аларны хакыйкатькә иярткән.