Qalam surasi — Oyat 41

Kalimalarning ma'nolari:

• Shurako — (Allohga) sheriklar, ya'ni ularning da'vosini tasdiqlovchi va ularga yordam beruvchi xudolar yoki butlar.

Tafsir:

Ey Muhammad! Bu mushriklardan so'rang: ularning da'volari bo'yicha kafil va zomin bo'ladigan kimdir bormi? Ya'ni ularning "Biz ham mo'minlar kabi jannatga kiramiz" degan da'volarini kim tasdiqlaydi? Yoki ularning Allohdan o'zga sheriklari bormi? Ular o'sha sheriklarini — butlarini, sanamlarini keltirsinlar! Agar ular o'z da'volarida rostgo'y bo'lsalar, o'sha sheriklari ularning so'zlarini tasdiqlab, ularga yordam bersinlar. Chunki ular o'zlarining bu butlari ularni Alloh huzurida shafoat qiladi va ularga mo'minlar bilan teng martaqaga erishishga yordam beradi, deb da'vo qilishadi. Agar shunday bo'lsa, ular o'sha sheriklarini keltirib ko'rsatishsin!

Bu yerda ularning butlari hech narsaga qodir emasligi, ularning da'volari mutlaqo yolg'on ekanligi ochiq-oydin bayon qilinmoqda. Chunki ularning "sheriklari" deb atalgan narsalari — jonsiz toshlar, yog'ochlar va boshqa maxluqotlardir. Ular na o'zlariga, na o'zgalarga foyda yoki zarar yetkaza olmaydilar.

Foydalar:

1. Tavhid — Islomning asosidir. Bu oyat Allohning yagonaligini va Unga hech qanday sherik qo'shib bo'lmasligini ta'kidlaydi. Musulmon kishi qalbini har qanday shirkdan pok tutishi lozim.
2. Dalil va hujjat talab qilish — Islomiy usuldir. Bu oyat bizga o'z da'volarida rostgo'y bo'lgan kishi dalil keltirishi kerakligini o'rgatadi. Har qanday da'vo isbot talab qiladi.
3. Yolg'on e'tiqodning fosh bo'lishi. Mushriklarning butlarga bo'lgan ishonchlari bema'nilik ekanligi, ularning "sheriklari" hech qanday yordam bera olmasligi ochiq ko'rsatilgan. Bu musulmonlarga faqat Allohga suyanish va Ungagina tavakkal qilish kerakligini uqtiradi.
4. Qiyomat kuni mo'minlarning izzatli bo'lishi. Bu oyat mo'minlar uchun qiyomat kunida yaxshi martaqa va mukofot bo'lishini, mushriklar esa sharmanda bo'lishini bildiradi. Bu esa mo'minlarni sabr-qanoatga va to'g'ri yo'lda mustahkam turishga chorlaydi.