سوره توبه — آیه 68

معانی کلمات:

• حَسْبُهُمْ: کافی است برای آنان، بسنده است برای مجازاتشان.
• لَعَنَهُمُ: آنان را از رحمت خود دور کرد و طرد نمود.
• عَذَابٌ مُقِيمٌ: عذابی پایدار و همیشگی که هیچ گاه قطع نمی‌شود.

تفسیر آیه:

خداوند متعال برای منافقان مرد و منافقان زن و نیز کافران، آتش جهنم را وعده داده است؛ آتشی که آنان برای همیشه و تا ابد در آن ماندگار خواهند بود. این آتش سوزان برای مجازات آنان کافی است و نیازی به عذابی دیگر ندارند، چرا که کیفرِ کفر و نفاق آنان همین بس. خداوند آنان را از رحمت خویش دور ساخته و لعنت خود را بر آنان نازل کرده است و برایشان عذابی دائمی و بی‌پایان مهیاست که هرگز از آن رهایی نخواهند یافت. این وعده الهی حتمی و قطعی است و هیچ راه گریزی از آن نیست.

فواید و پیام‌های آیه:

• این آیه هشداری جدی به همه انسان‌هاست که نفاق و کفر، عاقبتی جز عذاب جاودان ندارد؛ بنابراین مؤمنان باید از هرگونه دورویی و انکار حق به شدت پرهیز کنند.
• عدالت الهی اقتضا می‌کند که هر کس راه باطل را برگزیند، سزای اعمال خود را ببیند؛ این وعده الهی نشان‌دهنده عدالت کامل خداوند است.
• رحمت خداوند شامل حال کسانی می‌شود که توبه کنند و به راه حق بازگردند؛ اما کسانی که بر نفاق و کفر اصرار ورزند، از رحمت الهی محروم خواهند شد.
• این آیه مؤمنان را به شکرگزاری از نعمت هدایت و ایمان دعوت می‌کند و آنان را بر می‌انگیزد تا در مسیر راستین ثابت‌قدم بمانند و از عاقبت تلخ منافقان و کافران عبرت بگیرند.