وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَظِلَالُهُم بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ ۩ ١٥
🔤 Transliteration
Wa lillaahi yasjudu man fis samaawaati wal ardi taw `anw wa karhanw wa zilaaluhum bilghuduwwi wal aasaal
📖 Тәрҗемә (Татарча)
📖 Татарча
Җирдә вә күкләрдә булган барча мәхлуклар кайберләре ихтыярын вә кайберләре ихтыярсыз Аллаһуга сәҗдә кылырлар вә иртәләрдә вә кичләрдә үзләре сәҗдә кылганда күләгәләре дә сәҗдә кылыр.
🌐 Additional reference in Русский
Сүзләрнең мәгънәләре:
- Гудүв — иртәнге вакыт, таңнан алып көн уртасына кадәрге чор.
- Асал — кичке вакытлар, кояш баеганнан соңгы заманнар; бу сүзнең берлеге — «асыл», ул «әсил»нең күплеге, ягъни икенде белән кояш бату арасындагы вакыт.
Аять тәфсире:
Әйе, бөтен күкләрдәге һәм җирдәге мәхлукатлар — барысы да Аллаһуга сәҗдә кылалар. Бу сәҗдә ике төрле: мөэминнәр үз ихтыярлары белән, рәхәтләнеп, чын күңелдән Аллаһуга сәҗдә кылалар — бу «тауган» (ихтыяри) сәҗдә. Ә кәферләр һәм монафикълар исә, үзләре теләмәсәләр дә, Аллаһуның кодрәтенә буйсыналар — аларның сәҗдәсе «кәрһән» (мәҗбүри) рәвештә була. Чөнки аларның тәбигатьләре, фитрәтләре үзләренә каршы шаһитлек бирә: алар Аллаһуның бөеклеген инкяр итә алмыйлар, ләкин тәкәбберлекләре аркасында Аңа гыйбадәт кылудан баш тарталар. Моннан тыш, һәрбер мәхлукатның күләгәсе дә Аллаһуга сәҗдә кыла — ул Аның әмере белән иртән дә, кичен дә хәрәкәтләнә, борыла, сузыла, кыскара. Бу күләгәләрнең үзгәреше — Аллаһуның кодрәтенә һәм бөеклегенә иң ачык шәһадәтләрнең берсе.
Аятьтән алынган гыйбрәтләр:
Бу аять безгә Аллаһуның бөеклеген һәм кодрәтен искә төшерә: бөтен галәм — күкләр, җир, барлык мәхлукатлар, хәтта күләгәләр дә — Аңа буйсына. Әгәр дә без — акыл ияләре — үзебезнең Раббыбызга ихтыяри рәвештә, чын йөрәктән сәҗдә кылсак, бу — безнең өчен зур шәрәф һәм бәхет. Кәферләрнең мәҗбүри буйсынуы аларга файда китерми, ә безнең ихтыяри гыйбадәтебез безне Аллаһуга якынайта, күңелләребезне тынычландыра һәм дәрәҗәләребезне күтәрә. Шулай ук бу аять безне тәбигать күренешләренә уйлап карарга өнди: күләгәләрнең хәрәкәте, кояшның чыгуы һәм батуы — болар барысы да Аллаһуның барлыгына һәм берлегенә ишарә итә. Кем бу билгеләрне күреп, гыйбрәт алмый, ул — хакыйкатьтән еракта. Ә кем Аллаһуга ихлас күңелдән сәҗдә кыла, ул — иң бәхетле кеше, чөнки ул бөтен галәм белән бердәм булып, Җәббар булган Раббысына буйсына.
📜 Аять 13-17 — Ар-Рад сүрәсе
13وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالْمَلَائِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَاءُ وَهُمْ يُجَادِلُونَ فِي اللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ الْمِحَالِ
Аллаһуга хәмед әйтү белән күк күкрәү тәсбих әйтер, дәхи фәрештәләр Аллаһудан куркып, тәсбих әйтерләр вә яшенне җибәрер, аны үзе теләгән кешегә тидерер, ул кәферләр Аллаһ хакында бәхәсләшкән вакытларында, вә Аның ґәзабы катыдыр.
14لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ ۖ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيْءٍ إِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْمَاءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ ۚ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ
Аллаһу тәгаләнең дәгъвәте хак, ягъни Аның файдалы дигәне хак файдалыдыр вә Аның зарарлы дигәне хак зарарлыдыр. Аллаһудан башка сынымларга табынучыларның, һичбер сорауларына җавап бирә алмыйлар, сынымлардан ярдәм көтүчеләрнең мисалы: авызыма су килеп керсен, дип, суга таба кулын сузып торган кеше кеби ки, күпме генә суга карап кул сузып торсалар да, су авызларына килеп керәчәге юк. Ул ахмаклар җансыз сынымларга кул сузып, алардан нәрсәдер көтәләр. Кәферләрнең догалары адашудан башка нәрсә түгел.
15وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَظِلَالُهُم بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ ۩
Җирдә вә күкләрдә булган барча мәхлуклар кайберләре ихтыярын вә кайберләре ихтыярсыз Аллаһуга сәҗдә кылырлар вә иртәләрдә вә кичләрдә үзләре сәҗдә кылганда күләгәләре дә сәҗдә кылыр.
16قُلْ مَن رَّبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ ۚ قُلْ أَفَاتَّخَذْتُم مِّن دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ ۗ أَمْ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ خَلَقُوا كَخَلْقِهِ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْ ۚ قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
Әйт: җир вә күкләрнең тәрбиячесе кем? Әлбәттә, Аллаһ, диген! Әйт: әйә үзләренә дә файда яки зарар итә алмаган сынымларны ничек үзегезгә ярдәмче итә аласыз? Ул сынымларны утка салсак яна, суга салсак бата яки ага, алтын көмештән ясаган булса, караклар урлап китә. Ґәҗәбә! Кеше кулындагы шул чуп Илаһә була аламы? Бу эш фәкать диваналык вә сукырлык. Инде әйт: Гыйбрәтләрне вә хакыйкатьне күрүче кеше белән һичнәрсә күрмәүче кеше бертигез булырмы? Яки караңгылык белән яктылык бертигез булырмы? Ягъни күрүче – хак мөэминдер, Күрмәүче – имансыздыр вә караңгылык – динсезлектер, яктылык – хак диндер. Яки аларның Аллаһ халык кылган нәрсәләргә охшатып халык кылучы сынымлары бармы? Әгәр булса, әлбәттә, Аллаһ халык кылган нәрсәләрне сынымлар, халык кылган нәрсәдән аера алмаслар иде. Бит Аллаһудан башка халык кылучы зат һич юк. Шулай булгач, алар мәхлукне ничек Аллаһуга тиң кыла алалар? Әйт: һәрнәрсәне халык кылучы фәкать Аллаһудыр вә Ул – Аллаһ бер генә вә көчледер.
17أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۚ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغَاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهُ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ۚ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً ۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ
Ул – Аллаһ күктән яңгыр иңдерде дә һәр елга үзенең микдаренчә агар булды, кечкенә булса да, зур булса да елгадагы ташу суы өстенә чыккан күбекне күтәреп агар, дәхи зиннәт өчен вә яки башка кирәк нәрсә өчен утта эретелгән алтын вә көмеш кебек төрле нәрсәләрнең дә күбеге була. Әнә шулай хак белән батылга Аллаһ мисал китерә. Ягъни эретелгән нәрсәләрнең асылы һәм су Коръәннең мисалыдыр, әмма күбекләре батыл диннең мисалыдыр. Әмма күбекләр кибеп яраксызга чыгарлар вә эретелгән нәрсәләрнең асылы җирдә кешеләр файдасына калыр. Әнә шулай Аллаһ кешеләр өчен мисаллар китерә.
Тәрҗемә — Ар-Рад 15
Ар-Рад сүрәсе Аять 15 - Уку, Тыңла, Тәрҗемә, Татарча : Җирдә вә күкләрдә булган барча мәхлуклар кайберләре ихтыярын вә кайберләре…
Сүрәсе Аять 15/43 — Ар-Рад сүрәсе الرعد (Medinan). Уку Тыңла Тәрҗемә (Татарча). Тыңла: Ар-Рад сүрәсе Тыңла, Ар-Рад сүрәсе Тәрҗемә, Ар-Рад сүрәсе mp3, Ар-Рад сүрәсе pdf. Аять 13–17. Татарча: Русский.
