کہف سۈرىسى — ئايەت 21

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• أَعْثَرْنَا: ئاشكارا قىلدۇق، بىلدۈردۇق، ئۇلارنىڭ ئەھۋالىنى كىشىلەرگە ئېلان قىلدۇق.
• يَتَنَازَعُونَ: ئۆزئارا تالاش-تارتىش قىلىدۇ، خىلمۇخىل پىكىرگە كېلىدۇ.
• بُنْيَانًا: بىنا، ئىمارەت، تام قاتارلىق قۇرۇلۇش.
• غَلَبُوا عَلَىٰ أَمْرِهِمْ: ئۇلارنىڭ ئىشىدا غەلىبە قىلغانلار، يەنى ھوقۇق ۋە نوپۇز ئىگىلىرى.
• مَّسْجِدًا: مەسچىد، ئىبادەتخانا.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا ئۇلارنى ئۇزۇن يىللار ئۇخلىتىپ، ئاندىن ئويغاتقاندىن كېيىن، ئەھلى شەھەرنى ئۇلارنىڭ ھالىدىن خەۋەردار قىلدى. بۇنىڭ ھېكمىتى شۇكى، كىشىلەر ئاللاھنىڭ ۋەدىسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى، قىيامەتنىڭ شەكسىز كېلىدىغانلىقىنى بىلسۇن. چۈنكى ئاللاھ بىر توپ كىشىنى ئۇزۇن مۇددەت ئۇخلىتىپ، ئاندىن ئۇلارنى ئويغىتالايدىكەن، ئۇنداقتا ئۆلۈكلەرنى تىرىلدۈرۈشكىمۇ قادىر. بۇ ئۇلار ئۈچۈن قىيامەت ۋە قەبرىدىن تىرىلىشنىڭ ئېنىق دەلىلى بولدى.

ئۆز ۋاقتىدا كىشىلەر ئارىسىدا ئۇلارنىڭ ئىشى ھەققىدە تالاش-تارتىش پەيدا بولدى. بەزىلەر ئۇلارنىڭ ئەھۋالىنى بىلىپ، ئۆلگەندىن كېيىن نېمە قىلىش كېرەكلىكىدە ئىختىلاپ قىلدى. بىر گۇرۇھ كىشى: «ئۇلارنىڭ ئالدىغا بىر بىنا سېلىپ، ئۇلارنى شۇ يەردە قالدۇرۇڭلار، ئۇلارنىڭ ھالىنى ئاللاھ ئوبدان بىلىدۇ» دېدى. يەنە بىر گۇرۇھ نوپۇزلۇق كىشىلەر بولسا: «ئۇلارنىڭ ئورنىغا چوقۇم بىر مەسچىد سېلىمىز» دېدى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت شۇكى، ئاللاھنىڭ ۋەدىسى ھەق، قىيامەت شەكسىز ھەق. ئاللاھ بىزگە بۇنداق مۆجىزىلەرنى كۆرسىتىپ، ئىمانىمىزنى كۈچەيتىشىنى خالايدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام قەبرىلەرنى مەسچىد قىلىشتىن ۋە ئۇلارنىڭ ئۈستىگە بىنا سېلىشتىن چەكلىگەن. بىز بۇنىڭدىن ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىپ، شېرىكتىن ۋە غۇلۇۋدىن ساقلىنىشىمىز كېرەكلىكىنى ئۆگىنىمىز. ئاللاھ بىزنى ھىدايەتتە مۇستەھكەم قىلسۇن، قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن قەلبىمىزنى يورۇتسۇن.