سوره کهف — آیه 21

معانی کلمات:

• أَعْثَرْنَا: آگاه و مطلع ساختیم، آشکار کردیم.
• یَتَنَازَعُونَ: اختلاف و نزاع میکردند، بحث و جدل داشتند.
• بُنْیَانًا: ساختمان و بنایی (برای بستن درِ غار).
• غَلَبُوا عَلَىٰ أَمْرِهِمْ: کسانی که بر کارشان چیره و صاحب رأی و نفوذ بودند (بزرگان و اشراف).

تفسیر آیه:

همانگونه که آنان را سالیان دراز به خواب فرو بردیم و سپس بیدارشان کردیم، به همین صورت مردمِ آن زمان را پس از آنکه یکی از آنان با سکههای قدیمی به شهر رفت و ماجرا آشکار شد، از حالشان آگاه و باخبر ساختیم. هدف از این آگاهسازی آن بود که مردمِ آن دیار بدانند وعدهای که خداوند دربارهی یاری مؤمنان و برانگیختن مردگان داده، حقیقت دارد و هیچ شکی در وقوع قیامت نیست؛ چرا که برخی از آنان منکر رستاخیز بودند و این ماجرای شگفتانگیز، نشانهی روشنی بر قدرت خداوند بر زنده کردن مردگان شد.

هنگامی که مردمِ شهر بر سرِ کارِ این جوانان به بحث و نزاع پرداختند و اختلاف کردند که آیا رستاخیز حق است یا نه، خداوند این واقعه را حجتی برای مؤمنان و دلیلی بر بطلان گفتار منکران قرار داد. پس از آنکه اصحاب کهف از دنیا رفتند، گروهی گفتند: بر درِ غارشان بنایی بسازید تا آنان را از دید دیگران پنهان کند و آنان را به حال خود واگذارید که پروردگارشان به حالشان داناتر است. اما کسانی که بر کارشان چیره و صاحبنفوذ بودند، گفتند: ما بر جایگاه آنان مسجدی بنا خواهیم کرد تا یاد و خاطرهی آنان زنده بماند و مردم در آن عبادت کنند.

فواید و پیامهای آیه:

• قدرت خداوند بر هر کاری ممکن است؛ خواب طولانی و بیداری دوبارهی این جوانان، نشانهای بر توانایی او در آفرینش و رستاخیز است و ایمان به قیامت را در دل انسانها تقویت میکند.
• اختلاف و نزاع در امور دینی، اگر بر اساس علم و بصیرت نباشد، انسان را به بیراهه میکشاند؛ اما خداوند با نشانههای خود، حق را برای جویندگان روشن میسازد.
• احترام به نیکان و صالحان پسندیده است، اما این احترام نباید به غلو و شرک بینجامد؛ چنانکه پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) از ساختن مسجد بر قبور و عبادت در آنجا نهی فرمودند تا مسلمانان از هرگونه شرک و بتپرستی دور بمانند و عبادت را تنها برای خداوند خالص گردانند.
• این داستان به ما میآموزد که در برابر سختیها و فشارها، توکل بر خدا و پایداری در ایمان، سرانجام به نجات و عزت میانجامد و خداوند هرگز بندگان مؤمن خود را فراموش نمیکند.