Аль-Кахф сүресі — Аят 21

1. Сөздердің мағынасы:

• أَعْثَرْنَا — адамдарды олар туралы хабардар еттік, көрсеттік.
• وَعْدَ اللَّهِ — Аллаһтың уәдесі, яғни қайта тірілу туралы уәдесі.
• السَّاعَةَ — Қиямет күні.
• لَا رَيْبَ فِيهَا — онда ешбір күмән жоқ.
• يَتَنَازَعُونَ — олар өзара таласып, келісе алмай жатты.
• بُنْيَانًا — құрылыс, ғимарат.
• مَسْجِدًا — ғибадатхана, мешіт.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта үңгір иелерінің тарихын жалғастырып, оларды ұзақ жылдар ұйықтатып, содан кейін оятқанын, әрі адамдарды олардан хабардар еткенін баяндайды. Бұл оқиға кездейсоқтық емес еді — Аллаһ оны белгілі бір даналықпен жасады. Сол кездегі адамдар үңгір иелерінің жағдайын білген соң, Аллаһтың қайта тірілу туралы уәдесінің шындық екенін және Қиямет күнінің сөзсіз келетінін түсінулері үшін болды. Өйткені сол заманда адамдар арасында қайта тірілу мен Қиямет туралы күмәнданушылар мен оны жоққа шығарушылар болды. Аллаһтың осы үңгір иелерін ұзақ уақыт бойы ешбір азықсыз, ешбір қорғаныссыз сақтап, содан кейін қайта тірілтуі — Оның құдіретінің айқын дәлелі. Осылайша, бұл оқиға өлілерді қайта тірілтуге қабілетті екенін көрсететін нақты мысал болды.

Содан кейін адамдар үңгір иелерінің жағдайы анықталған соң және олар қайтыс болғаннан кейін, олардың арасында не істеу керектігі туралы келіспеушілік туындады. Бір топ адам: «Олардың үңгірінің аузына құрылыс салып, оларды жауып тастаңдар, өздерің білетін жағдайларын Аллаһ жақсы біледі» деді. Ал билік пен ықпал иелері: «Біз олардың орнына міндетті түрде ғибадатхана саламыз» деді. Бұл жерде олардың ниеті — үңгір иелерін құрметтеу және оларды еске алу болды. Алайда Пайғамбарымыз (с.а.с.) пайғамбарлар мен ізгі адамдардың қабірлерін мешітке айналдыруға тыйым салған, өйткені бұл — шектен шығуға әкелетін іс, кейіннен қабірдегілерге ғибадат етуге ұласуы мүмкін.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың құдіреті шексіз — Ол ұзақ жылдар бойы адамдарды ешбір азықсыз сақтай алады, демек өлілерді қайта тірілтуге де толық қабілетті. Бұл қайта тірілуге деген сенімді нығайтады.
• Қайта тірілу мен Қиямет күні — сөзсіз шындық. Оған күмәндануға ешбір негіз жоқ.
• Аллаһ ізгі құлдарының жағдайын жақсы біледі және оларды қорғайды. Үңгір иелері сияқты, Аллаһқа сенген адамдар қиындыққа тап болса да, Аллаһ оларды қорғайды.
• Діни істерде шектен шығуға болмайды. Ізгі адамдарды құрметтеу — дұрыс, бірақ олардың қабірлерін ғибадатханаға айналдыру — тыйым салынған іс.
• Бұл оқиға — Аллаһтың белгілерінің бірі. Ол арқылы адамдар Аллаһтың құдіретін мойындап, имандарын күшейте алады.
• Ислам діні адамды Аллаһтың бірлігіне сенуге, Оның уәдесіне сенуге және шектен шықпай, таза ғибадат етуге шақырады. Бұл — адам баласын құтқарылуға жетелейтін тура жол.