Аль-Кахф сүрөсү — Аят 50

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَإِذْ — "эстегин" же "ойлон" деген мааниде.
• اسْجُدُوا — "сажда кылгыла" деген буйрук; бул жердеги сажда — урматтоо жана моюн сунуу саждасы, ибадат саждасы эмес.
• إِبْلِيسَ — шайтандын өздүк аты.
• فَفَسَقَ — "чыкты", "баш тартты", баш ийбөө менен чектен чыкты деген мааниде.
• ذُرِّيَّتَهُ — "анын урпактары", "анын тукумдары" (шайтандын жандайшалары жана жолун улагандар).
• أَوْلِيَاءَ — "жакын достор", "колдоочулар", "башчы кылып алгандар".
• بِئْسَ — "кандай жаман!", "эң жаман нерсе" деген жек көрүү жана айыптоо сөзү.
• بَدَلًا — "алмаштыруу", "орун басар" деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламаттыгы болсун) мындай деп эскертет: Бир кезде Биз периштелерге Адамга урмат көрсөтүп, ага сажда кылгыла деп буйрук кылганбыз. Периштелердин баары тең Аллахтын буйругуна моюн сунуп, Адамга сажда кылышты. Бирок Иблис (шайтан) гана баш тартты. Ал периштелерден эмес, жиндердин арасынан болчу. Ошондуктан ал Раббисинин буйругуна баш ийбей, чектен чыгып, такыр башка жолго түштү. Аллах Таала адамдарга мындай деп суроо берет: Эми силер Мени таштап, Иблисти жана анын урпактарын өзүңөргө жакын дос, колдоочу жана башчы кылып аласыңарбы? Ал эми алар силерге эң чоң душман. Демек, душмандарыңарды дос кылып алуу — бул чоң адашуу. Мындай кылган залымдар үчүн Аллахты таштап, шайтанды жана анын тукумдарын орун басар кылып алуу — эң жаман тандоо жана эң жаман алмаштыруу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахка моюн сунуу — ыймандын негизи. Периштелер дароо баш ийишти, ал эми Иблис текеберлик кылып, баш тартты. Бул бизге текеберлик жана өжөрлүк адамды адашууга алып барарын үйрөтөт. Аллахтын буйруктарына ыкылас менен моюн сунуу — жан дүйнөбүзгө тынчтык жана бакыт алып келет.
• Шайтандын душмандыгын эч качан унутпайлы. Аллах бизге шайтан жана анын жолун улагандар бизге ачык душман экенин эскертет. Биз аларды дос, жетекчи же үлгү кылып албашыбыз керек. Тескерисинче, Аллахка жакындап, Анын жолунда болуу — биздин чыныгы бактыбыздын булагы.
• Туура тандоо — Аллахты тандап алуу. Аятта "залымдар үчүн Аллахты таштап, шайтанды орун басар кылуу канчалык жаман!" деп айтылат. Бул бизге ар дайым Аллахты тандап, Анын ыраазычылыгын издөөгө чакырат. Аллахты тандаган адам эч качан жалгыз калбайт, тескерисинче, чыныгы достук, чыныгы колдоо жана түбөлүк бакытка жетет.
• Ислам — адамды азат кылуучу дин. Шайтанга кул болуу — бул эрксиздик жана адашуу. Ал эми Аллахка моюн сунуу — бул чыныгы эркиндик, акыл-эстин жана жүрөктүн тынчтыгы. Ошондуктан ислам дини адамды шайтандын туткундугунан бошотуп, Раббисине жакындатуучу туура жолду көрсөтөт.
• Куран — бизге туура жол көрсөтүүчү нур. Бул аят аркылуу Аллах бизге тарыхтан сабак алып, туура тандоо жасоого чакырат. Куранды окуп, андагы насааттарды жүрөгүбүзгө түйүп, Аллахтын жолунда бекем туруу — бул дүйнө жана акырет бактысынын ачкычы.