Аль-Кахф сүрәсе — Аять 86

Сүзләрнең мәгънәләре:

• مَغْرِبَ الشَّمْسِ — кояш баеган урын, кояш бату ягы.
• عَيْنٍ حَمِئَةٍ — кара балчыклы (кара төстәге ләмле) чишмә яки су чыганагы.
• قَوْمًا — бер кавем, кешеләр төркеме.
• تُعَذِّبَ — ґәзап бирү, җәзалау.
• تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا — аларга яхшылык кылу, изгелек күрсәтү.

Аять тәфсире:

Зүл-карнәйн көнбатышка таба юлын дәвам итте, һәр якны әйләнеп чыкты. Ниһаять, ул кояш баеган урынга җитте. Анда ул күз алдында кояшның кара балчыклы, ләмле бер чишмәгә баткан кебек булуын күрде. Бу — күз белән күренгән күренеш иде, чөнки кояш чынлыкта кечкенә бер чишмәгә батмый, ә ул урын диңгез яки океан булырга мөмкин иде. Шул чишмә янында Зүл-карнәйн бер кавемне очратты. Алар Аллаһка иман китермәгән, бозык гамәлләр кылучы кешеләр иде.

Шунда Аллаһ аңа вәхий яки илһам юлы белән хәбәр итте: "И Зүл-карнәйн! Сиңа ихтыяр бирелде: әгәр алар иманга килмәсәләр, аларны ґәзаплый аласың — үтерү яки башка җәза белән; яки аларга изгелек кыла аласың — аларны туры юлга өндәп, иманга чакырып, яхшылыкка өйрәтеп." Ягъни Аллаһ аңа ике юлны сайларга рөхсәт бирде: катылык яки йомшаклык күрсәтү. Зүл-карнәйн моннан соң акыллылык белән эш итте — башта аларны чакырды, ә инде каршы килүчеләргә генә ґәзап бирде.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Хакимнәргә һәм җитәкчеләргә Аллаһ тарафыннан бирелгән кодрәт — алар өчен сынау, алар аны гаделлек белән кулланырга тиешләр.
2. Ислам динендә рәхимлелек һәм киңлек бар: кешеләрне иманга мәҗбүрләү түгел, ә изге сүз һәм яхшы үрнәк белән чакыру өстенлекле.
3. Җитәкче кешегә Аллаһ ике юлны күрсәтә: ґәзап яки изгелек — һәм ул изгелекне сайларга тырышырга тиеш, чөнки бу Аллаһның рәхмәтенә якынрак.
4. Зүл-карнәйннең сәяхәте безгә дөньяның киңлеген һәм Аллаһның кодрәтен күрсәтә — Ул һәр нәрсәгә кадир, һәм кеше үз көчен Аллаһ юлында кулланса, ул бөек эшләр башкара ала.