Sure Kehf — Ayet 86

Kelime Anlamları:

• Mağribe'ş-Şems: Güneşin battığı yer, batı ufku.
• Aynün Hami'e: Siyah çamurlu, balçıklı sıcak su kaynağı veya göze.
• Zü'l-Karneyn: İki boynuz sahibi; salih ve adil bir hükümdar.
• İmma en tüazzib: Ya azap edersin (cezalandırırsın).
• İmma en tettehize fihim hüsna: Ya da onlara iyilik edersin (güzel muamelede bulunursun).

Tefsir:

Zü'l-Karneyn, kendisine verilen büyük güç ve imkânlarla yeryüzünde doğudan batıya seyahat ediyordu. Nihayet güneşin battığı en uç noktaya ulaştığında, gözünün önünde güneş, siyah balçıklı sıcak bir su kaynağına batıyor gibi göründü. Bu, o bölgenin deniz kıyısı veya bataklık bir arazi olması sebebiyle, insan gözüne güneşin o suya gömüldüğü şeklinde yansıyan doğal bir manzaraydı. Yoksa güneşin gerçekten bir suya battığı anlamında değildir; bu, o coğrafyada yaşayan insanların gözünden görülen hâlidir.

Zü'l-Karneyn, burada kâfir ve azgın bir kavimle karşılaştı. Allah Teâlâ ona bu kavim hakkında iki seçenek sundu: Ya onları cezalandıracak, ya da onlara iyilik ve güzellikle muamele edecekti. Bu, ona verilen yetki ve sorumluluğun bir gereğiydi. Ona hitaben: "Ey Zü'l-Karneyn! Ya onlara azap edersin (savaş açıp öldürürsün veya esir alırsın), ya da onlara iyilik edersin (onları İslam'a davet eder, doğru yolu gösterirsin)" buyuruldu.

Bu hitap, Zü'l-Karneyn'in bir peygamber olmadığını, ancak Allah tarafından ilham ve yönlendirmeye mazhar olan salih bir kul olduğunu göstermektedir. Ona verilen bu geniş yetki, adaleti ve hikmetiyle hareket etmesi içindir. O da bu iki yoldan birini seçecek ve kavminin durumuna göre en uygun olanı uygulayacaktır.

Bu kıssada bizim için büyük dersler vardır: Güç ve iktidar sahipleri, ellerindeki imkânları adaletle kullanmalı, önce iyilik ve davet yolunu denemeli, ancak zulüm ve azgınlık karşısında gereken cezayı da uygulamaktan çekinmemelidir. Allah'ın rızasını gözeterek hareket edenler, her iki durumda da O'nun yardımına mazhar olurlar. Zü'l-Karneyn'in bu tavrı, bize yönetimde adaletin ve hikmetin önemini öğretir.