Kəhf surəsi — Ayə 86

Sözlərin izahı:

• مَغْرِبَ الشَّمْسِ — günəşin batdığı yer, günəşin qürub etdiyi tərəf.
• عَيْنٍ حَمِئَةٍ — "eyn" burada bulaq, çeşmə mənasındadır; "hamiə" isə qara palçıqlı, lilli deməkdir. Yəni qara palçığı olan isti bir bulaq.
• حُسْنًا — yaxşılıq, gözəllik, ədalətli rəftar; burada bağışlama və yumşaq davranma mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Zülqərneyn yer üzündə səfər edərək şərqə və qərbə doğru irəliləyirdi. Nəhayət günəşin batdığı yerə — yerin qərb hüduduna çatdığı zaman, gözünün gördüyü mənzərədə günəş sanki qara palçıqlı isti bir bulağın içində batırmış kimi görünürdü. Bu, Allahın qüdrətini əks etdirən heyrətamiz bir mənzərə idi. O, həmin bulağın yanında bir qövmə — bir xalqa rast gəldi ki, onlar Allaha iman gətirməmiş, küfr içində yaşayırdılar.

Allah Zülqərneynə vəhy yolu ilə — ya da ilham edərək — buyurdu: "Ey Zülqərneyn! Sən bu insanlarla bağlı iki yoldan birini seçə bilərsən: ya onları küfrlərində qaldıqları təqdirdə cəzalandırarsan, ya da onlara yaxşılıq edib haqqa yönəldərsən, İslamı öyrədib doğru yola yönəldərsən."

Bu ayədən öyrənirik ki, Allah bəndələrinə seçim azadlığı verir və idarəçilikdə ədalət və mərhəmət əsas prinsiplərdir. Zülqərneynə verilən bu seçim, əslində, İslamın insanlara yanaşma tərzini göstərir: küfr edənlərə də ilk növbədə haqqı təbliğ etmək, onları yaxşılığa dəvət etmək, təbliğdən sonra isə ədalətli davranmaqdır.

Ey insan! Bu ayə sənə göstərir ki, Allahın verdiyi güc və imkanlar bir imtahandır. Zülqərneyn kimi sən də ətrafındakılara yaxşılıq edə, onları doğru yola dəvət edə bilərsən. Quranın bu hekayəti bizə öyrədir ki, güc zülm üçün deyil, ədalət və hidayət üçün istifadə edilməlidir. Gəl, biz də Zülqərneynin nümunəsindən dərs götürək — qəlbimizi yumşaq edək, insanlara yaxşılıq edək və onları Allahın nuruna yönəldək.