Sura Al-Bakara — Werset 240

Znaczenie słów:

• يَتَوَفَّوْنَ – umierają, odchodzą z tego świata.
• يَذَرُونَ – pozostawiają po sobie.
• وَصِيَّةً – zalecenie, testament, polecenie.
• مَتَاعًا – utrzymanie, zaopatrzenie, korzystanie z dóbr.
• إِلَى الْحَوْلِ – przez okres jednego roku.
• غَيْرَ إِخْرَاجٍ – bez wypędzania, bez usuwania z domu.
• جُنَاحٌ – grzech, wina, zarzut.
• مَعْرُوفٍ – to, co jest uznane za dobre i właściwe w świetle prawa Bożego i zwyczaju.

Tłumaczenie i wyjaśnienie:

Ci spośród was, którzy umierają i pozostawiają po sobie żony, powinni pozostawić testament lub zalecenie, aby ich żony mogły korzystać z utrzymania i mieszkania w domu męża przez pełny rok, bez wypędzania ich przez spadkobierców. Było to pocieszeniem dla kobiety po stracie męża i wyrazem szacunku dla zmarłego. Miało to również zapewnić jej stabilność i bezpieczeństwo w trudnym okresie żałoby.

Jednakże, jeśli żony same dobrowolnie opuszczą dom przed upływem roku, wówczas nie ma grzechu ani na was, spadkobiercach, ani na nich, w tym, co uczynią ze sobą w sposób dozwolony – jak ozdabianie się, wychodzenie za mąż czy inne godziwe sprawy. Nie ponosicie również odpowiedzialności za zaprzestanie wypłacania im utrzymania, jeśli same zdecydowały się opuścić dom.

Należy jednak wiedzieć, że przepis ten został później zastąpiony przez werset mówiący, że żona po śmierci męża powinna przeczekać okres czterech miesięcy i dziesięciu dni (iddah), a kwestia dziedziczenia i utrzymania została uregulowana w przepisach o spadkach. Bóg jest Potężny, nie ma nad Nim żadnego władcy, i Mądry w swoich prawach, które zawsze uwzględniają dobro ludzi.

Korzyści i nauki płynące z wersetu:

1. Troska o kobiety i ich prawa – islam od początku zwracał ogromną uwagę na ochronę kobiet, zwłaszcza w trudnych chwilach, takich jak utrata męża. Werset ten pokazuje, że kobieta nie jest pozostawiona sama sobie, ale ma zapewnione utrzymanie i bezpieczne miejsce zamieszkania.
2. Łagodność w prawie i stopniowe wprowadzanie przepisów – Bóg w swojej mądrości stopniowo wprowadzał prawa, aby ułatwić ludziom ich przyjęcie. Początkowo okres oczekiwania wdowy wynosił rok, a następnie został skrócony do czterech miesięcy i dziesięciu dni, co pokazuje elastyczność i mądrość prawa Bożego.
3. Poszanowanie woli człowieka i jego testamentu – islam zachęca do sporządzania testamentów i dbania o bliskich po swojej śmierci, co uczy nas odpowiedzialności i troski o rodzinę nawet po odejściu z tego świata.
4. Wolność wyboru i brak przymusu – werset pokazuje, że kobieta ma prawo decydować o sobie, a jeśli sama wybierze inne rozwiązanie, nie jest obciążana winą. Islam szanuje godność człowieka i jego wolne decyzje w sprawach dozwolonych.
5. Sprawiedliwość i mądrość Boga – Bóg jest Potężny, ale Jego potęga łączy się z mądrością i miłosierdziem. Wszystkie Jego nakazy mają na celu dobro człowieka, zarówno w życiu doczesnym, jak i w życiu przyszłym.