સૂરા અલ-બકરા — આયત 240

શબ્દોની સમજૂતી:

• يُتَوَفَّوْنَ: મૃત્યુ પામે છે.
• يَذَرُونَ: પાછળ છોડી જાય છે.
• أَزْوَاجًا: પત્નીઓને.
• وَصِيَّةً: વસિયત.
• مَتَاعًا: સામાન/જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ.
• الْحَوْل: વર્ષ.
• غَيْرَ إِخْرَاجٍ: બહાર કાઢ્યા વિના.
• جُنَاحَ: દોષ/ગુનો.
• مَعْرُوفٍ: શરીઅતમાં જાયઝ (વાજિબ) કાર્ય.
• عَزِيزٌ: વિજયી, સર્વોપરી.
• حَكِيمٌ: હિકમતવાળો.

આયતની તફસીર:

હે લોકો! તમારામાંથી જે લોકો મૃત્યુ પામે છે અને પોતાની પાછળ પત્નીઓ છોડી જાય છે, તેઓએ પોતાની પત્નીઓ માટે વસિયત કરવી જોઈએ કે તેમને એક વર્ષ સુધી રહેવાની અને ખર્ચની સગવડ મળે, અને તેમને ઘરમાંથી બહાર કાઢવામાં ન આવે. આ આજ્ઞા પત્નીના દિલને દિલાસો આપવા અને મૃતકના હકને પૂરો કરવા માટે હતી. પરંતુ જો પત્નીઓ પોતે જ એક વર્ષ પૂર્ણ થવાના પહેલાં ઘરમાંથી નીકળી જાય, તો તમારા પર (વારસદારો પર) કોઈ દોષ નથી, અને તેમના પર પણ કોઈ દોષ નથી કે તેઓ પોતાના વિશે શરીઅતની હદમાં રહીને જે શોભા કે શણગાર કરે. અલ્લાહ તઆલા વિજયી છે, કોઈ તેને હરાવી શકતું નથી, અને તે હિકમતવાળો છે, તેના આદેશો અને નિયમોમાં પૂરી હિકમત છે.

જોકે, મોટા ભાગના મુફસ્સિરીનનો મત છે કે આ આયતનો હુકમ પછીથી નસ્ખ (રદ) થઈ ગયો છે, અને તેની જગ્યાએ સૂરહ અલ-બકરાની આયત નંબર ૨૩૪માં આવેલો હુકમ લાગુ થાય છે, જેમાં કહ્યું છે કે વિધવા સ્ત્રીઓએ ચાર મહિના અને દસ દિવસ ઇદ્દત (રાહ જોવી) કરવી જોઈએ, અને તેમનો ખર્ચ વારસામાંથી મળે છે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામ પત્નીના હકો અને તેની ભાવનાઓનું ખૂબ ધ્યાન રાખે છે, ખાસ કરીને જ્યારે તે પોતાના પતિને ગુમાવે છે ત્યારે તેને દિલાસો અને સહારો આપવામાં આવે છે.
2. ઇસ્લામમાં વસિયતનું મહત્વ સ્પષ્ટ થાય છે, જેના દ્વારા મૃતક પોતાના પરિવારજનોના હકોની રક્ષા કરી શકે છે.
3. અલ્લાહ તઆલા તેના બંદાઓ માટે જે નિયમો બનાવે છે તેમાં પૂરી હિકમત અને ઇન્સાફ છે, તે વિજયી છે અને કોઈ તેની મરજી વિરુદ્ધ કંઈ કરી શકતું નથી.
4. આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામમાં સ્ત્રીને પોતાના જીવનના નિર્ણયો લેવાની છૂટ છે, જો તે શરીઅતની હદમાં રહીને પોતાના માટે યોગ્ય સમયે ઘરમાંથી નીકળવાનું પસંદ કરે તો તેને રોકવામાં આવતી નથી.
5. આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામના નિયમો ધીરે ધીરે લાગુ થયા, જેથી લોકો સહેલાઈથી સમજી અ