Аль-Бакара сүресі — Аят 240

1. Сөздердің мағынасы:

• يُتَوَفَّوْنَ — қайтыс болады, өледі.
• يَذَرُونَ — қалдырады, артында қалдырады.
• أَزْوَاجًا — жұбайлар, яғни әйелдер.
• وَصِيَّةً — өсиет, өсиет ету.
• مَتَاعًا — пайдалану, қамтамасыз ету, күнкөріс.
• الْحَوْل — бір жыл, толық жыл.
• غَيْرَ إِخْرَاجٍ — шығарылмай, үйден қуылмай.
• جُنَاحَ — күнә, айып, жауапкершілік.
• مَعْرُوفٍ — жақсылық, шариғатқа сай рұқсат етілген іс.
• عَزِيزٌ — ұлы, жеңілмейтін, құдіретті.
• حَكِيمٌ — дана, хикмет иесі.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, мүміндер! Сендерден кейбіреулерің қайтыс болып, артында жұбайларын қалдырса, олар өз жұбайларына өсиет етулері керек еді: әйелдері бір жыл бойы марқұмның үйінде тұрып, күнкөріспен қамтамасыз етілсін, олар үйден шығарылмасын. Бұл — әйелдің көңілін жұбату және марқұмға деген адалдық пен ізгілік ретінде белгіленген еді. Бұл — исламның алғашқы кезеңіндегі үкім болатын. Алайда егер әйелдер өз еріктерімен бір жыл толмай тұрып үйден шығып кетсе, онда оларға күнә жоқ, сондай-ақ олардың өздеріне шариғат рұқсат еткен әдемілену, әтір сүрту сияқты істерді жасауларында да айып жоқ. Алла — Ұлы, жеңілмейтін, дана, әр істі хикметпен басқаратын.

Алайда бұл үкім кейіннен «Әл-Бақара» сүресінің 234-аятымен өзгертілді: қайтыс болған күйеулерінің әйелдері төрт ай он күн күтуі керек, ал күнкөріс мәселесі мұра арқылы шешіледі. Бұл — Алланың пенделеріне деген рақымы мен даналығының көрінісі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам діні әйелге ерекше құрмет пен қамқорлық көрсетеді. Күйеуі қайтыс болған әйелдің көңілін жұбату, оны қорғау, үй-жайсыз қалдырмау — діннің басты ұстанымдарының бірі.
• Отбасылық қарым-қатынаста өсиет пен мұра мәселелері әділ әрі дана жолмен шешіледі. Бұл — Алланың әділдігі мен хикметінің көрінісі.
• Ислам үкімдері біртіндеп, адамдардың жағдайына қарай енгізілген. Бұл — діннің жеңілдігін және адамның табиғатын ескеретінін көрсетеді.
• Алланың «Ғазиз» және «Хаким» есімдері — Оның құдіреті мен даналығын білдіреді. Ол әр істі хикметпен шешеді, пенделерінің мүддесін ескеріп, оларға жеңілдік жасайды.
• Бұл аят мұсылмандарды Алланың әмірлеріне бойсұнуға, отбасылық жауапкершілікті сезінуге және әйелдерге қамқорлық жасауға шақырады. Ислам — мейірімділік, әділдік және даналық діні.