Sura Al-Baqara — Aya 240

Maana za maneno:

• يَتَوَفَّوْنَ: wanaofariki, wanaokufa.
• يَذَرُونَ: wanaacha, wanaosalia.
• وَصِيَّةً: wasia, pendekezo la urithi.
• مَتَاعًا: manufaa, matumizi ya muda (nyumba na matunzo).
• إِلَى الْحَوْلِ: hadi mwaka mzima.
• غَيْرَ إِخْرَاجٍ: bila kuwafukuza (kutoka nyumbani).
• مِن مَّعْرُوفٍ: mambo yanayokubalika na sheria (kama kujipamba na kuolewa baada ya eda).

Ufafanuzi wa Aya:

Aya hii inawahusu wanaume ambao wanafariki na kuwaacha wake zao. Inasema kwamba ni wajibu kwa wanaume hao kuacha wasia kwa wake zao, kwamba watunzwe na kukaa katika nyumba ya mume kwa muda wa mwaka mzima, bila ya warithi kuwafukuza. Hii ni kwa ajili ya kuwafariji wake hao na kuwapa utulivu baada ya kufiwa na waume zao.

Ikiwa mke ataamua kujitoka nyumbani kwa hiari yake kabla ya mwaka kuisha, basi hakuna dhambi kwa warithi (kwa kukata matunzo) wala kwa mke mwenyewe kwa kufanya mambo yanayoruhusiwa na sheria kama kujipamba au kuolewa baada ya kumaliza eda (idadi ya miezi minne na siku kumi). Mwenyezi Mungu ni Mwenye nguvu na Mwenye hekima katika maamuzi Yake.

Kumbuka: Hukumu ya aya hii imefutwa (mansukha) na aya ya 234 ya Surah Al-Baqarah inayosema kwamba mke mjane asubiri miezi minne na siku kumi (eda), na matunzo yake yanatokana na urithi, si wasia wa mwaka mzima.

Faida Zinazopatikana kutoka kwenye Aya hii:

1. Hifadhi ya haki za mwanamke mjane: Aya inaonyesha jinsi Uislamu unavyojali hali ya mwanamke anayefiwa na mumewe, kwa kumpa muda wa kutosha wa kujipanga na kuhakikisha anaishi kwa utulivu bila kufukuzwa haraka.
2. Uzito wa wasia: Inafundisha umuhimu wa kuacha wasia unaolinda haki za wale walio nyuma, hasa wanafamilia walio katika mazingira magumu.
3. Hekima ya Mwenyezi Mungu katika sheria: Sheria za Mungu zinabadilika kwa hekima kulingana na maslahi ya watu, kama ilivyokuwa kwa kubadilisha muda wa eda kutoka mwaka mzima hadi miezi minne na siku kumi, ili kurahisisha kwa mjane kuanza maisha mapya.
4. Uhuru wa mwanamke katika maamuzi yake: Mwanamke ana haki ya kuchagua kukaa au kutoka, na hakuna mtu anayemlazimisha, mradi tu anafuata mambo yanayokubalika na sheria.
5. Kujenga jamii yenye huruma na haki: Aya inahimiza jamii kuwajali mayatima na wajane, na kuwapa haki zao bila kudhulumiwa, jambo linaloimarisha upendo na ushirikiano kati ya watu.