Baqara surasi — Oyat 266

Kalimalarning ma'nolari:

• Jannat: Bu yerda bog‘, bo‘ston ma’nosida.
• Naxil: Xurmo daraxtlari.
• A’nab: Uzumlar.
• I’sor: Qattiq shamol, bo‘ron.
• Zurriyya: Farzandlar, bolalar.
• Du’afo: Kuchsizlar, ojizlar (kichik yoshdagi bolalar).

Tafsir:

Alloh taolo bandalariga o‘zlarining holiga qarab misol keltiradi: «Sizlardan birortangiz yoshi ulug‘ bo‘lib, qarib qolgan, kuchi zaiflashgan, ishlashga qodir emas, qo‘lida kichkina, ojiz bolalari bo‘lgan bir odamning go‘zal bir bog‘i bo‘lishini, bu bog‘da har xil mevalar, xurmo va uzum daraxtlari ostidan anhorlar oqishini, u shu bog‘ga juda muhtoj bo‘lgan bir paytda, unga olovli bir bo‘ron kelib, butun bog‘ni yondirib, kulga aylantirishini istaydimi?» Albatta, hech kim buni istamaydi. Xuddi shunday, amallarini riyo uchun, xaloyiqqa ko‘rsatish uchun qilgan kishining holati ham xuddi shu odamga o‘xshaydi: u oxiratda hech qanday savob va yaxshilik topolmaydi, holbuki u o‘sha kuni savob va yaxshiliklarga eng muhtojdir.

Alloh taolo sizlarga o‘z hikmati bilan, siz tushunishingiz va saboq olishingiz uchun misollarni bayon qiladi. Bas, sizlar bu misollar haqida tafakkur qilinglar, amallaringizni faqat Alloh uchun qilinglar, riyo va ko‘z-ko‘rostlikdan saqlaninglar.

Foydalar:

• Riyo (ko‘z-ko‘rostlik) bilan qilingan amal — xuddi olovli bo‘ron kelib, go‘zal bog‘ni yondirib yuborganiga o‘xshaydi: insonning barcha yaxshi amallari behuda ketadi.
• Inson o‘z amallarini faqat Alloh uchun qilishi kerak, chunki oxiratda faqat ixlos bilan qilingan amallargina foyda beradi.
• Bu misol insonni o‘ylashga, amallarining natijasi haqida tafakkur qilishga undaydi.
• Alloh taolo bandalariga rahmli bo‘lib, ularni xato yo‘ldan qaytarish uchun misollar keltiradi va ularni to‘g‘ri yo‘lga boshlaydi.