Sure Bakara — Ayet 266

Kelime Anlamları:

• Cennet: Burada bahçe, hurmalık ve üzüm bağlarıyla dolu verimli bir bahçe anlamındadır.
• İ'sâr: Şiddetli, kasırga gibi sert esen ve her şeyi önüne katıp yok eden rüzgâr.
• Zürriyet: Nesil, çocuklar, evlatlar.
• E'dâf: Zayıf, güçsüz, aciz kimseler.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, kullarına nefis bir temsil (mesel) ile hitap ediyor ve soruyor: "Sizden biriniz, altından ırmaklar akan, içinde her türlü meyvenin bulunduğu, hurmalıkları ve üzüm bağlarıyla göz kamaştıran bir bahçeye sahip olmayı arzu eder mi?" Elbette herkes böyle bir nimete sahip olmayı çok ister. Fakat bu bahçenin sahibi artık yaşlanmış, ihtiyarlamıştır; çalışıp kazanacak gücü kalmamıştır. Bir de bakıyorsunuz ki, bu adamın küçük, zayıf, kimsesiz çocukları var. Onlar da bu bahçeye muhtaçtır. İşte tam bu adamın ve çocuklarının bu bahçeye en çok ihtiyaç duyduğu anda, o bahçeye içinde ateş bulunan korkunç bir kasırga isabet eder ve bahçe kül olur, yanar. Ne acı! Adam hem yaşlı, hem güçsüz, hem de elinde avucunda hiçbir şey kalmamıştır. Çocukları da zayıf ve bakıma muhtaçtır.

İşte Allah Teâlâ bu temsille, gösteriş için (riya) malını harcayan, iyiliklerini Allah için değil de insanlara gösteriş olsun diye yapan kimsenin durumunu anlatmaktadır. Böyle bir kimse, yaptığı iyiliklerin karşılığını kıyamet gününde, kendisinin en çok sevaba muhtaç olduğu anda hiçbir fayda görmeden bulur. Tıpkı o yaşlı adamın, bahçesi yanıp kül olduğunda elinde hiçbir şey kalmaması gibi. O adam ne kadar büyük bir hüsrana uğramışsa, riyakâr kimse de kıyamet gününde amellerinin boşa gitmesiyle aynı hüsrana uğrar.

Bu misal, müminin kalbini derinden sarsar. Çünkü insan, yaptığı iyiliklerin karşılığını alamamaktan, emeklerinin boşa gitmesinden çok korkar. İşte bu yüzden Allah Teâlâ, "İşte böylece Allah size âyetlerini açıklıyor ki düşünesiniz" buyuruyor. Yani bu misali düşünün, ibret alın ve amellerinizi, harcamalarınızı, ibadetlerinizi yalnızca Allah rızası için yapın. Gösterişten, riyadan sakının. Çünkü riya, amelleri yakan bir ateştir; tıpkı o kasırgadaki ateşin bahçeyi yakıp kül ettiği gibi.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize çok önemli bir ders veriyor: Amellerimizin kabul olması için ihlas (samimiyet) şarttır. Allah katında değerli olan, gösteriş için yapılan değil, sırf Allah rızası için yapılan amellerdir. Öyleyse her işimizde, her ibadetimizde, her hayırda niyetimizi düzeltelim. Yaptığımız iyilikleri başa kakmadan, gösterişe kaçmadan, sadece Allah'ın rızasını kazanmak için yapalım. Unutmayalım ki, ihlasla yapılan az bir amel, riya ile yapılan çok amelden daha hayırlıdır. Allah hepimizi ihlaslı kullarından eylesin.