સૂરા અલ-બકરા — આયત 266

શબ્દોના અર્થ:

• أَيَوَدُّ — શું ઇચ્છે છે? શું પસંદ કરે છે?
• جَنَّةٌ — બગીચો, બાગ
• نَّخِيلٍ — ખજૂરના વૃક્ષો
• أَعْنَابٍ — દ્રાક્ષો
• الْكِبَرُ — ઘરડાપણું, વૃદ્ધાવસ્થા
• ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاءُ — નબળા, નાના બાળકો
• إِعْصَارٌ — તોફાની પવન, વંટોળિયો
• تَتَفَكَّرُونَ — તમે વિચાર કરો, ચિંતન કરો

આયતની તફસીર:

શું તમારામાંથી કોઈ એવું ઇચ્છે છે કે તેની પાસે ખજૂર અને દ્રાક્ષનો એક સુંદર બગીચો હોય, જેની નીચે નહેરો વહેતી હોય, જેમાં તેને દરેક પ્રકારના ફળ મળતા હોય — અને તે ઘરડો થઈ ગયો હોય, તેના બાળકો નાના અને નબળા હોય — અને પછી તે બગીચા પર એક તોફાની પવન આવે, જેમાં આગ હોય, અને તે આખો બગીચો બળીને ખાખ થઈ જાય? આવી સ્થિતિમાં તે વૃદ્ધ માણસ પર કેવી મુસીબત આવશે, જેના પર તે સૌથી વધુ હક ધરાવતો હતો અને તેની જરૂરિયાત સૌથી વધુ હતી!

આ દૃષ્ટાંત એ વ્યક્તિની હાલત દર્શાવે છે જે પોતાનું ધન દેખાવ માટે અને લોકોને બતાવવા માટે ખર્ચ કરે છે, અલ્લાહની ખુશી માટે નહીં। તે કયામતના દિવસે અલ્લાહ પાસે એવી હાલતમાં આવશે કે તેની પાસે કોઈ સત્કર્મ નહીં હોય, જ્યારે તેને સૌથી વધુ સત્કર્મની જરૂર હશે — જેમ કે એ વૃદ્ધ માણસ, જેનો બગીચો બળી ગયો અને તે ખાલી હાથે રહી ગયો।

આ રીતે અલ્લાહ તઆલા તમારા માટે તેની નિશાનીઓ અને દૃષ્ટાંતો સ્પષ્ટ કરે છે, જેથી તમે ઊંડું ચિંતન કરો અને સમજો કે દેખાવ માટે કરેલા ખર્ચનું કોઈ ફળ નથી, અને ફક્ત અલ્લાહની ખુશી માટે કરેલું દાન જ કયામતના દિવસે કામ આવશે।

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓને સમજાવવા માટે દૃષ્ટાંતો આપે છે, જેથી સત્ય સરળતાથી સમજી શકાય.
2. દાન અને ખર્ચ ફક્ત અલ્લાહની ખુશી માટે કરવું જોઈએ, લોકોને બતાવવા માટે નહીં — કારણ કે દેખાવનું દાન કયામતના દિવસે કોઈ કામ નહીં આવે.
3. આખિરતની તૈયારી હંમેશા કરતા રહેવું જોઈએ, કારણ કે જ્યારે સૌથી વધુ જરૂર પડશે ત્યારે સત્કર્મ જ કામ આવશે.
4. અલ્લાહ તઆલા ચાહે છે કે તેના બંદા વિચાર કરે, સમજે અને સારા કામ કરે — આ જ ખરી સફળતા છે.
5. ઇસ્લામ એવો ધર્મ છે જે માણસને દુનિયામાં પણ સમજદારી અને સાચી રીતે જીવવાની તાલીમ આપે છે અને આખિરતમાં પણ સફળતા અપાવે છે.