Nûr Suresi — Ayet 33

1. Kelimelerin Anlamları:

• وَلْيَسْتَعْفِفِ (vel-yesta'fif): İffetli olsun, haramdan sakınsın, kendini tutsun.
• نِكَاحًا (nikâhan): Evlilik; burada evlenme imkânı ve gücü anlamındadır.
• يُغْنِيَهُمُ (yuğniyehum): Onları zengin etsin, ihtiyaçtan kurtarsın.
• الْكِتَابَ (el-kitâb): Mükâtebe sözleşmesi; kölenin veya cariyenin efendisiyle belirli bir bedel ödeyerek hürriyetine kavuşmak üzere yaptığı anlaşma.
• مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ (mâ meleket eymânukum): Elinizin altında bulunanlar; yani sahip olduğunuz köleler ve cariyeler.
• فَكَاتِبُوهُمْ (fekâtibûhum): Onlarla mükâtebe sözleşmesi yapın.
• خَيْرًا (hayran): Hayır; burada dindarlık, güvenilirlik ve çalışıp kazanma gücü gibi iyi vasıflar.
• فَتَيَاتِكُمْ (fetyâtikum): Genç cariyeleriniz, kadın köleleriniz.
• الْبِغَاءِ (el-biğâ'): Zina, fuhuş.
• تَحَصُّنًا (tahassunan): İffetli olmayı, namusunu korumayı istemek.
• عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ('arada'l-hayâti'd-dünyâ): Dünya hayatının geçici menfaati, dünyalık.

1. Ayetin Tefsiri:

Evlenmeye gücü yetmeyen, bu sebeple fakirlik veya başka bir engel yüzünden nikâh imkânı bulamayan kimseler, Allah kendilerini lütfuyla zenginleştirinceye kadar haramdan sakınmalı, iffetlerini korumalı ve nefislerine hâkim olmalıdırlar. Burada önemli olan, imkân bulunana kadar sabır ve iffet göstermektir; Allah'ın rızkı genişletmesi ve evlilik kapısını açması için gayret etmek de bu emrin kapsamındadır.

Eliniz altındaki köle ve cariyelerden, efendileriyle belirli bir bedel ödeyerek hürriyete kavuşmak üzere anlaşma yapmak isteyenlerle, eğer onlarda hayır ve salah, güvenilirlik ve ödeme gücü gibi iyi vasıflar bulunduğunu bilirseniz, bu anlaşmayı yapın. Onlara, Allah'ın size verdiği maldan bir pay verin; yani üzerlerindeki borcun bir kısmını bağışlayın veya onlara maddi yardımda bulunun. Bu, İslam'ın köleliği kaldırmaya yönelik tedrici ve merhametli yaklaşımını gösterir.

Cariyelerinizi, onlar iffetli olmayı ve namuslarını korumayı istedikleri halde, dünya hayatının geçici menfaatini elde etmek için zinaya zorlamayın. Bu yasak, cahiliye döneminde bazı kimselerin cariyelerini para kazanmak için fuhşa zorlaması gibi çirkin bir uygulamayı ortadan kaldırmaktadır. Kim onları bu şekilde zorlarsa, şüphesiz zorlanan kadınlar için Allah, zorlanmalarından sonra çok bağışlayıcı ve çok merhametlidir; günah ve sorumluluk ise onları zorlayanların üzerindedir. Çünkü onlar ikrah altında bulunmuş, iradeleri dışında bu fiile sürüklenmişlerdir.

1. Ayetten Çıkarılan ve İslam'a Isındıran Faydalar:

• Bu ayet, iffetin korunmasını teşvik eder ve imkânı olmayanlara sabır ile Allah'a güvenmeyi öğretir. Allah'ın lütfu geniştir; O, darda kalanlara çıkış yolu verir.
• Köle ve cariyelerin hürriyete kavuşmaları için kapılar açılması emredilir; bu, İslam'ın özgürlüğe ve insan onuruna verdiği değeri gösterir.
• Efendilere, kölelerine yardım etmeleri ve borçlarını hafifletmeleri tavsiye edilir; bu da malın Allah'ın bir emaneti olduğu ve paylaşılması gerektiği bilincini yerleştirir.
• Kadınların zinaya zorlanması kesin olarak yasaklanır; onların iffetini ve iradesini korumak büyük bir sorumluluktur. Bu, İslam'ın kadına verdiği değeri ve merhametini ortaya koyar.
• Zorlanan kimseler için Allah'ın bağışlayıcı ve merhametli olduğu bildirilir; bu, günahkârlara ümit kapısı açar ve kimseyi ümitsizliğe düşürmemeyi öğretir.
• Ayet, Müslümanları adalete, merhamete ve zayıfların haklarını gözetmeye çağırır; böylece toplumda sevgi, güven ve kardeşlik bağları güçlenir.