Oli Imron surasi — Oyat 191

Kalimalarning ma'nolari:

• Qiyoman – tik turgan holda.
• Qu'udan – o'tirgan holda.
• Ala junubihim – yonboshlagan holda.
• Yatafakkarun – tafakkur qiladilar, chuqur o'ylaydilar.
• Botilan – behuda, bekorga.
• Subhanaka – Sen (har qanday nuqsondan) poksan.
• Faqina – bizni saqla, o'zing panohingda asra.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'zining komil aqli va donishmandligi bilan tanilgan bandalarni maqtaydi. Ular Allohni har bir holatda – tik turganlarida ham, o'tirganlarida ham, yonboshlaganlarida ham zikr qiladilar. Ya'ni ularning tillari doimo Allohning zikri bilan band, qalblari esa Uning buyukligiga bog'lanib qolgan. Ular faqat zikr bilan cheklanib qolmaydilar, balki osmonlar va yerning yaratilishi haqida chuqur tafakkur qiladilar. Bu go'zal osmonlar, bu keng yer, ulardagi har bir jonzot, har bir tabiat hodisasi – bularning barchasi hikmat bilan yaratilganini anglab yetadilar.

Shunda ularning qalblaridan ixtiyoriy ravishda shunday so'zlar otilib chiqadi: "Ey Robbimiz! Sen bu ulkan koinotni behuda yaratmading. Sen har qanday bema'nilikdan poksan. Senning har bir ishingda chuqur hikmat bor. Biz esa ojiz bandalarmiz, shu sababli Sendan iltimos qilamiz: bizni jahannam azobidan saqla!" Bu duo ularning Allohga bo'lgan chuqur ishonchi va Uning rahmatiga bo'lgan umidini ifodalaydi.

Foydalar:

• Allohni zikr qilish hech qanday holat bilan cheklanmaydi – inson tik turib ham, o'tirib ham, yotib ham Allohni eslashi mumkin. Bu islom dinining osonligini ko'rsatadi.
• Tafakkur qilish – ibodatdir. Osmonlar va yerni o'ylab, yaratuvchining buyukligini anglash insonni Allohga yaqinlashtiradi.
• Allohning har bir yaratgan narsasida hikmat bor, hech narsa bekorga emas. Bu e'tiqod inson qalbini tinchlantiradi va hayotga ma'no bag'ishlaydi.
• Bandaning Allohdan azobdan saqlashni so'rashi – bu Uning rahmatiga bo'lgan umid va tawakkulning belgisidir. Musulmon har doim Allohning panohiga sig'inadi.