Sure Âl-i İmrân — Ayet 191

Kelime Anlamları:

• Kıyâmen: Ayakta iken
• Kuûden: Otururken
• Alâ cünûbihim: Yanları üzerine (yatarken)
• Yetefekkerûn: Derin derin düşünürler, tefekkür ederler
• Bâtılan: Boşuna, anlamsız, hikmetsiz
• Sübhâneke: Seni her türlü eksiklikten tenzih ederim, Sen böyle şeylerden münezzehsin
• Fıkınâ: Bizi koru, uzaklaştır

Tefsir:

Bu âyet, akıl sahiplerinin ve gerçek kulların en belirgin vasıflarını anlatmaktadır. Onlar, Allah'ı hiçbir zaman hatırdan çıkarmazlar. İster ayakta ister otururken ister yanları üzerine yatarken... Yani hayatın her anında, her hâl ve şartta dilleri ve kalpleri Allah'ın zikriyle meşguldür. Onlar için bir an vardır ki o anda bile Rablerini anmaktan gafil olmazlar. Bu, onların Allah'a olan bağlılıklarının ve muhabbetlerinin en açık göstergesidir.

Bununla birlikte onlar, sadece dilleriyle zikretmekle yetinmezler; aynı zamanda göklerin ve yerin yaratılışı üzerinde derin derin düşünürler. Bu tefekkür, onları hayret ve hayranlık içinde bırakır. Çünkü gördükleri her bir yıldız, her bir dağ, her bir canlı, her bir çiçek; kusursuz bir düzenin, muhteşem bir sanatın ve sonsuz bir hikmetin delilidir. Bu düşünce onları, yaratılışın boşuna olmadığı gerçeğine ulaştırır. Ellerini açarlar ve şöyle niyaz ederler: "Ey Rabbimiz! Sen bunları boşuna, hikmetsiz yaratmadın. Sen her türlü eksiklikten, anlamsızlıktan ve abes iş yapmaktan yücesin, münezzehsin. Seni her türlü noksanlıktan tenzih ederiz."

Bu itirafın ardından, kulluğun en önemli talebi gelir: "Bizi Cehennem azabından koru!" Onlar, yaratılışın gayesini kavramış, bu dünyanın bir imtihan yeri olduğunu anlamış ve asıl kurtuluşun, ahiretteki azaptan korunmak olduğunu bilmişlerdir. Bu dua, onların hem korkusunu hem de ümidini yansıtır.

Sevgili kardeşim! Bu âyet bize gösteriyor ki, gerçek akıl sahipleri, bu kâinatı boşuna seyretmezler. Her baktıkları yerde Allah'ın büyüklüğünü görür, her düşüncelerinde O'na yaklaşırlar. Sen de bu mübarek kulların yolundan gitmeye çalış. Gecenin sessizliğinde yıldızlara baktığında, sabahın aydınlığında güneşin doğuşunu izlediğinde, bir çiçeğin açışını, bir kuşun uçuşunu gördüğünde Rabbini an ve O'nun kudretini tefekkür et. Bu tefekkür, kalbini dünyanın geçici süslerinden arındırır, imanını güçlendirir ve seni Allah'a yaklaştırır. Unutma ki, bu kâinatın her bir zerresi, sana Rabbini hatırlatan birer ayettir. Bu ayetleri okuyan ve ders alanlardan olman duasıyla...