Сураи Фуссилат — Оят 53

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• الْآفَاقِ: ҷамъи «уфуқ» — канораҳо, гӯшаҳои замин, сарзаминҳои дурдаст.
• أَنفُسِهِمْ: худи онҳо, ҷонҳои онҳо, зоти худи инсон.
• يَتَبَيَّنَ: равшан шавад, ошкор гардад, баён гардад.
• شَهِيدٌ: гувоҳ, огоҳ, назораткунандае, ки ҳеҷ чиз аз ӯ пинҳон нест.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол дар ин оят ба онҳое, ки Қуръонро дурӯғ мешумурданд, ваъда медиҳад, ки ба зудӣ нишонаҳои худро ба онҳо нишон хоҳад дод — ҳам дар канораҳои замин ва ҳам дар худи онҳо. Ин нишонаҳо иборатанд аз фатҳу пирӯзиҳое, ки ба мусулмонон насиб мешаванд, паҳншавии ислом дар сарзаминҳои гуногун, ғалаба бар дигар динҳо, ва ҳодисаҳои бузурге, ки дар осмонҳо ва замин рӯй медиҳанд. Ҳамчунин дар худи инсон — дар офариниши ӯ, дар узвҳои баданаш, дар ҳикмати амиқе, ки дар офариниши ӯ ниҳон аст — нишонаҳои равшани қудрати Худо ва аҷоиби санъати Ӯ вуҷуд доранд. Ҳамаи ин барои он аст, ки ба онҳо равшану бешак собит шавад, ки ин Қуръон ҳақ аст ва аз ҷониби Парвардигори ҷаҳониён нозил шудааст.

Баъдан Худованд мепурсад: оё барои онҳо ин кифоя накард, ки Худованди ту — эй Паёмбар — бар ҳақ будани ин Қуръон ва бар ростқавлии касе, ки онро овардааст, гувоҳӣ медиҳад? Зеро Ӯ бар ҳар чиз гувоҳ аст ва ҳеҷ чиз аз назорати Ӯ пинҳон намемонад. Ҳеҷ гувоҳие аз гувоҳии Худованди мутаъол бузургтар нест. Агар онҳо воқеан толиби ҳақ мебуданд, ҳамин гувоҳии Парвардигорашон барои онҳо кофӣ мешуд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва дилҳоро ба ислом ва Қуръон мекашанд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки ҳақиқати Қуръон бо гузашти замон боз ҳам равшантар мегардад. Ҳар қадар инсон дар офоқи замин ва дар худи хеш биандешад, ҳамон қадар бештар ба ҳақ будани ин китоби илоҳӣ бовар мекунад.
• Худованд ба бандагони худ раҳмат мекунад ва ба онҳо мӯҳлат медиҳад, то нишонаҳоро бибинанд ва ба ҳақ бирасанд. Ин нишони сабру ҳикмати Парвардигор аст.
• Офариниши инсон худаш мӯъҷизае аст, ки ба бузургии Худо ва ҳикмати дини Ӯ шаҳодат медиҳад. Ҳар кас дар офариниши худ андеша кунад, ба имон наздиктар мешавад.
• Гувоҳии Худованди мутаъол барои ҳақ будани Қуръон бузургтарин далел аст. Ин ба дили мӯъмин оромиш мебахшад, ки Ӯ бар ҳар чиз гувоҳ ва назораткунанда аст.
• Ин оят ба инсон даъват мекунад, ки бо чашми боз ва дили ҳақҷӯ ба офоқ ва ба худи хеш назар кунад, то ҳақро бинад ва ба он имон оварад. Ислом дини андеша, тадаббур ва ҳақҷӯист, на дини тақлиди кӯр-кӯрона.
• Ваъдаи Худованд дар ин оят иҷро шуд: ислом паҳн гардид, сарзаминҳо фатҳ шуданд ва миллионҳо инсон ба ҳақ будани Қуръон бовар карданд. Ин худаш далели зиндаи дурустии ин оят аст.