Fussilət surəsi — Ayə 53

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• آيَاتِنَا (ayatinə): Bizim ayələrimiz, dəlillərimiz, əlamətlərimiz.
• الْآفَاقِ (əl-afaq): Üfüqlər, uzaq yerlər, ölkələr, dünyanın hər tərəfi.
• أَنفُسِهِمْ (ənfüsihim): Onların özləri, canları, şəxsiyyətləri.
• يَتَبَيَّنَ (yətəbəyyən): Aydın olsun, aşkar olsun, bəlli olsun.
• شَهِيدٌ (şəhid): Şahid, hər şeyi görən və bilən.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə buyurur ki, haqqı yalan sayanlara Öz qüdrətinin əlamətlərini həm dünyanın hər tərəfində, həm də onların öz canlarında göstərəcəkdir. Bu əlamətlər o qədər aydın olacaq ki, artıq heç bir şübhə yeri qalmayacaq və onlar Quranın haqq olduğunu, Allah tərəfindən nazil edildiyini etiraf edəcəklər.

Allahın göstərəcəyi əlamətlər həm xarici aləmdə — məsələn, müsəlmanların müxtəlif ölkələri fəth etməsi, İslamın yayılması, Allahın kainatda yaratdığı möhtəşəm hadisələr — həm də insanın öz bədənində, öz varlığında görünən heyrətamiz yaradılış möcüzələridir. İnsanın öz bədəninə, öz ruhuna baxması belə, Allahın varlığını və birliyini dərk etməyə kifayət edən dəlillərlə doludur.

Bu əlamətlər tədricən, zamanla aşkar olacaq və nəticədə haqqı inkar edənlər də Quranın həqiqət olduğunu qəbul edəcəklər. Xüsusilə Məkkənin fəthi, Bədr döyüşü kimi hadisələr, İslamın ərəblər və başqa xalqlar arasında yayılması bu vədin bariz nümunələridir.

Sonra Uca Allah buyurur: "Məgər sənin Rəbbinin hər şeyə şahid olması kifayət etmirmi?" Yəni, Quranın haqq olduğuna ən böyük dəlil Allahın Özünün buna şahidlik etməsidir. Allah hər şeyi görür, hər şeyi bilir, heç bir şey Ondan gizli qalmır. Əgər insanlar həqiqətən haqqı axtarsaydılar, Allahın şahidliyi onlara kifayət edərdi. Çünki Allahdan daha böyük şahid yoxdur.

Bu ayə bizə göstərir ki, Allahın varlığının və Quranın həqiqətinin dəlilləri hər yerdədir — göylərdə, yerdə, dənizlərdə, dağlarda, insanın öz bədənində və ruhunda. Kainatın hər guşəsi Allahın qüdrətinə şahidlik edir. İnsan sadəcə gözünü açıb ətrafına baxsa, Allahın sonsuz elmini və qüdrətini görər.

Ey insan! Sənin öz varlığın belə sənə Allahı tanıdan bir kitabdır. Ürəyinin döyüntüsü, nəfəsinin gəlib-getməsi, gözünün görməsi, qulağının eşitməsi — hamısı Allahın sənə bəxş etdiyi sonsuz nemətlərdir. Bu nemətləri verən Rəbbini tanımaq, Ona şükr etmək və Onun göndərdiyi Quranın haqq olduğuna iman gətirmək sənin ən böyük xoşbəxtliyindir.

Quran bizə rəhmət və hidayət kitabıdır. Onun hər ayəsi qəlbə nur, ruha şəfa, ağıla dəlil gətirir. Gəlin bu nurdan bəhrələnək, qəlbimizi ona açıq edək və Allahın bizə göstərdiyi əlamətləri dərk edərək Ona yönələk. Çünki həqiqi uğur yalnız Allaha iman gətirməkdə və Onun kitabına sarılmaqdadır.