Fussilat surasi — Oyat 53

Kalimalarning ma'nolari:

• آيَاتِنَا – Belgilarimiz, dalillarimiz, mo‘jizalarimiz.
• الْآفَاقِ – Ufqlar, olamning turli tomonlari, osmonu zaminning chekka joylari.
• يَتَبَيَّنَ – Oydinlashadi, aniq namoyon bo‘ladi.
• شَهِيدٌ – Guvoh, har narsani ko‘rib turuvchi va biluvchi.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ni va mo‘minlarni yolg‘onga chiqaruvchi kofirlarga tahdid qilib, ularga albatta O‘z belgilarini ko‘rsatishini va’da qilmoqda. U zot aytadi: “Biz ularga O‘z belgilarimizni olamning ufqlarida va ularning o‘zlarida ko‘rsatamiz”.

“Ufqlardagi belgilar” – bu yer yuzining turli tomonlarida sodir bo‘ladigan buyuk voqealar, musulmonlarning g‘alabalari, Islom dinining dunyo bo‘ylab yoyilishi, osmonu zaminda yuz beradigan ajoyib hodisalar, quyosh, oy, yulduzlar va boshqa tabiat mo‘jizalaridir. “O‘zlaridagi belgilar” esa – inson tanasining yaratilishidagi go‘zalliklar, aql-idrok, ko‘rish, eshitish kabi ne’matlar, shuningdek, ularning boshiga tushadigan musibatlar va sinovlardir. Bularning barchasi ularga haqiqatni anglatadi.

Bu belgilar ko‘rsatilgach, ularga hech qanday shubhasiz oydinlashadiki, bu Qur’on – haqdir, u osmondan nozil qilingan haqiqatdir. Ular bu haqiqatni o‘z ko‘zlari bilan ko‘rib, iymon keltiradilar yoki hech bo‘lmaganda haq ekanini tan olishga majbur bo‘ladilar.

So‘ngra Alloh taolo ularga tanbeh berib, shunday deydi: “Ey insonlar! Sizlarga Rabbingizning guvohligi yetarli emasmi? Alloh har bir narsaga guvohdir. U Qur’onning haq ekaniga, Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ning rostgo‘y ekaniga O‘zi guvohlik bergan. Allohning guvohligidan buyukroq guvohlik bormi? Agar sizlar haqiqatni istasangiz, mana shu guvohlik sizga kifoya qiladi”.

Foydalar:

1. Alloh taolo o‘z bandalariga rahm qilib, ular haqiqatni topishlari uchun turli belgilar va dalillarni ko‘rsatadi. Bu Allohning cheksiz marhamatidir.
2. Inson o‘z tanasiga nazar solsa, undagi har bir a’zoning yaratilishida buyuk hikmat va mo‘jizani ko‘radi. Bu insonni Yaratganga yaqinlashtiradi va iymonini mustahkamlaydi.
3. Allohning guvohligi har qanday dalildan kuchliroqdir. Kim haqiqatni chin dildan istasa, Allohning kitobi va payg‘ambari unga yetarli dalildir.
4. Bu oyat mo‘minlarga tasalli beradi: haqiqat albatta zohir bo‘ladi, yolg‘on esa yo‘q bo‘lib ketadi. Shuning uchun mo‘min sabr qilishi va Allohning va’dasiga ishonishi kerak.
5. Olamdagi har bir narsa – quyosh, yulduzlar, tog‘lar, dengizlar – Allohning qudratiga guvohlik beruvchi ochiq kitobdir. Kim bu kitobni o‘qisa, iymoni kuchayadi.