Sure Hucurât — Ayet 14

Kelime Anlamları:

• A'râb: Çölde yaşayan bedevîler, göçebe Araplar.
• Âmennâ: İman ettik, inandık.
• Eslemnâ: Teslim olduk, boyun eğdik, İslam'a girdik.
• Lâ yelitküm: Sizden eksiltmez, hiçbir şeyi noksan bırakmaz.
• Ğafûr: Çok bağışlayan.
• Rahîm: Çok merhamet eden.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Medine'ye gelerek müslüman olduklarını söyleyen ve bunu Peygamberimize (sallallahu aleyhi ve sellem) karşı bir minnet vesilesi yapan bazı bedevî kabileler hakkında inmiştir. Onlar, "İman ettik" diyerek kalplerindeki durumu gizlemiş, aslında canlarını ve mallarını korumak için dıştan müslüman görünmüşlerdi. Yüce Allah, onların bu hâlini bildirmiş ve Peygamberimize şöyle demesini emretmiştir:

"Ey bedevîler! Siz henüz gerçek anlamda iman etmediniz. Kalplerinize iman girmedi. Fakat 'İslam'a girdik, teslim olduk' deyin. Çünkü siz, görünüşte müslüman oldunuz; korkudan ve dünyalık elde etmek için teslimiyet gösterdiniz. Gerçek iman ise kalbin tasdiki ve Allah'a tam bir bağlılıktır."

Bu ifade, iman ile İslam arasındaki farkı da ortaya koymaktadır. İslam, dıştan teslimiyet ve itaattir; iman ise kalbin derinliklerinde yer eden tasdik ve yakîndir. Kişi müslüman olabilir, fakat imanın hakikati kalbine yerleşmemiş olabilir. Bu sebeple Allah Teâlâ, onlara doğru olanı söylemelerini, kendilerini imanla vasıflandırmamalarını emretmiştir.

Ardından Allah Teâlâ, onlara rahmet kapısını kapatmamış, ümit kapısını açık bırakmıştır: "Eğer Allah'a ve Resûlüne itaat ederseniz, O sizin amellerinizden hiçbir şeyi eksiltmez." Yani samimi bir şekilde Allah'a yönelir, Peygamberinin emirlerine uyar ve yasaklarından kaçınırsanız, Allah sizin iyi amellerinizin karşılığını tastamam verir, hiçbirini zayi etmez. O, günahları bağışlayan ve kullarına karşı sonsuz merhamet sahibidir.

Bu âyet, bizlere çok önemli bir ders vermektedir: Amellerimizde samimiyet esastır. Allah katında değerli olan, sadece dıştan yapılan ibadetler değil; kalbin ihlası ve Allah'a olan bağlılığıdır. Ayrıca bu âyet, müslüman olduğunu söyleyen herkese karşı güzel muamele etmemiz gerektiğini, onların kalplerindeki niyeti ancak Allah'ın bileceğini öğretir. Bizler, insanların görünürdeki müslümanlıklarına göre muamele eder, kalplerindeki sırları Allah'a havale ederiz.

Ey iman edenler! Bu âyetten alacağımız büyük bir ders vardır: İmanımızı sözde değil, özde yaşamalıyız. Kalbimizi Allah'a açmalı, O'na samimiyetle yönelmeliyiz. Unutmayalım ki Allah, kendisine yönelen her kulu bağışlar, merhametiyle kuşatır ve onu asla boş çevirmez. Rabbimiz, bizleri imanı kalbine tam olarak yerleşen, sözü ve özü bir olan kullarından eylesin.