Maidə surəsi — Ayə 64

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ — "Allahın əli bağlıdır" deməkdir; yəni Allahın bəxillik etdiyini, ruzi vermədiyini iddia etdilər.
• غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ — "onların əlləri bağlandı"; yəni xeyir işləməkdən məhrum edildilər.
• مَبْسُوطَتَانِ — "açıqdır, genişdir"; comərdlik və bol ruzi mənasındadır.
• طُغْيَانًا — həddi aşmaq, azğınlıq.
• الْبَغْضَاءَ — nifrət, kin.
• أَوْقَدُوا نَارًا لِّلْحَرْبِ — müharibə üçün od qaladılar; yəni döyüş və fitnə hazırladılar.

2) Ayənin təfsiri:

Allah Öz Peyğəmbərinə yəhudilərin gizli saxladıqları günahlardan xəbər verir. Onlar qıtlıq və çətinlik üzlərinə gələndə dedilər: "Allahın əli bağlıdır, bizə ruzi vermir, bəxillik edir." Bu sözləri ilə Allaha qarşı böyük bir iftira və ədəbsizlik etdilər. Allah onların bu iddiasına cavab olaraq buyurdu ki, əslində onların öz əlləri bağlansın, xeyir işləməkdən məhrum olsunlar və dedikləri sözə görə rəhmətdən qovulsunlar.

Həqiqət isə tamamilə başqadır: Allahın iki əli açıqdır, comərddir, istədiyi kimi bol-bol ruzi verir, istədiyinə də ölçü ilə verir. Onun verdiyinə heç kim mane ola bilməz, Onu məcbur edən yoxdur. Bu ayədə Allahın "iki əli" olması təsdiq edilir — lakin bunu yaradılmışların əllərinə bənzətmədən, keyfiyyətini soruşmadan, Ona layiq olduğu şəkildə qəbul edirik.

Sənə, ey Peyğəmbər, nazil olan Quran yəhudilərin çoxunun yalnız azğınlığını və küfrünü artırır. Çünki onlar həsəd aparırlar ki, peyğəmbərlik sənə verildi. Allah yəhudi tayfaları arasına Qiyamət gününə qədər düşmənçilik və nifrət salmışdır; onlar bir-birilə razılaşmaz, bir-birindən uzaq durarlar. Hər dəfə müharibə odu qalayıb Müsəlmanlara və İslama qarşı fitnə çıxarmaq istəsələr, Allah onların hiyləsini puç edər, birliyini dağıdar, gücünü əlindən alar. Onlar yer üzündə küfr və azdırma yolu ilə fəsad yaymağa çalışırlar. Allah isə fəsad yayanları sevməz və onlara yalnız şərlə müqabilə edər.

3) Dəvət və nəsihət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, ruzinin azlığı və ya çoxluğu Allahın əlindədir; Onun comərdliyindən şübhə etmək böyük günahdır. Allah Öz qullarına qarşı çox mərhəmətlidir, istədiyi vaxt bol verər, istədiyi vaxt ölçü ilə verər — hər ikisində hikmət vardır. Gəlin Allaha yaxşı zənn edək, Onun verdiyinə şükür edək və Onun rəhmətindən ümidimizi kəsməyək. Həmçinin bu ayə xəbərdarlıq edir ki, həsəd və kin insanı küfrə və azğınlığa aparır; birlik və qardaşlıq isə Allahın bərəkətidir. Quran bizə şəfa və hidayətdir — onu imanla oxuyan üçün nur, inkar edən üçün isə itki olar. Gəlin Quranı qəlbimizlə dinləyək və onun göstərdiyi yolla gedək ki, Allahın sevgisini qazanaq.