Maidə surəsi — Ayə 63

Kəlmələrin mənaları:

• Rəbbaniyun: Rəbbani alimlər, din xadimləri, xalqı doğru yola çağıran elm sahibləri.
• Əhbar: Yəhudi alimləri, din biliciləri.
• İsm: Günah, yalan söz, şəhadəti-zur (yalan şahidlik).
• Suht: Haram, haqqı batilə qarışdıraraq əldə edilən mal, rüşvət və qazanc.

Təfsir:

Bu ayə, günaha və haqsızlığa sürətlə qaçan insanlara qarşı onların başçılarının və alimlərinin susqunluğunu şiddətli tənqid edir. Allah-təala buyurur: "Nə üçün onların rəbbani alimləri və din xadimləri bu insanları yalan söz deməkdən, günah işlər görməkdən və haram yolla mal yeməkdən çəkindirmirlər?" Burada əsas məqsəd, elm və din sahiblərinin cəmiyyətdə əmr etmə və nəhy etmə (yaxşılığa çağırma, pislikdən çəkindirmə) vəzifəsini yerinə yetirmələrinin vacibliyini vurğulamaqdır.

Ayənin sonunda isə Allah-təala bu alimlərin susqunluğunu pisləyərək buyurur: "Onların etdikləri iş nə qədər pisdir!" Bu, o deməkdir ki, bir alim və ya başçı, cəmiyyətdə günah işlərin yayılmasına səssiz qaldıqda, o da günah işləyənlərlə birlikdə məsuliyyət daşıyır. Çünki pisliyə mane olmaq imkanı varkən susmaq, pisliyə razılıq verməkdir.

Bu ayədən bizə böyük bir dərs var: Hər birimiz, xüsusilə elm və bilik sahibləri, cəmiyyətdə haqqı və ədaləti qorumaq üçün söz deməli, günah və haqsızlıq qarşısında susmamalıyıq. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurmuşdur: "Sizlərdən kim bir pislik görsə, onu əli ilə dəyişdirsin; əgər buna gücü çatmazsa, dili ilə dəyişdirsin; buna da gücü çatmazsa, qəlbi ilə ona nifrət etsin. Bu isə imanın ən zəif dərəcəsidir." (Müslim)

Ey möminlər! Gəlin, bu ayədən ibrət alaq və cəmiyyətimizdə yaxşılığı yaymaq, pislikdən çəkindirmək üçün əlimizdən gələni edək. Unutmayaq ki, susmaq da bir günahdır, xüsusilə də bizim sözümüzün təsir edə biləcəyi yerlərdə. Allah-təala bizləri haqqı deyənlərdən və saleh əməl sahiblərindən etsin. Amin!