Ат-Талак сүрөсү — Аят 6

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَسْكِنُوهُنَّ – аларды (талак кылган аялдарды) турак жайга жайгаштыргыла.
• مِنْ حَيْثُ سَكَنتُم – өзүңөр жашаган жерден.
• مِنْ وُجْدِكُمْ – өзүңөрдүн кудуретиңер, мүмкүнчүлүгүңөр жеткенче.
• وَلَا تُضَارُّوهُنَّ – аларга зыян, кысым көрсөтпөгүлө.
• لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ – аларга тардык кылуу, кысым көрсөтүү максатында.
• أُولَاتِ حَمْلٍ – боюнда бар аялдар.
• يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ – төрөгөнгө чейин.
• فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ – аларга эмгек акысын (эмчек эмдирүү акысын) бергиле.
• وَأْتَمِرُوا بَيْنَكُم بِمَعْرُوفٍ – өз ара жакшылык, макулдашуу менен иш кылгыла.
• وَإِن تَعَاسَرْتُمْ – эгер өз ара кыйынчылыкка, талашка түшсөңөр.
• فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَى – ага башка аял эмчек эмдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, эркектер! Талак кылган аялдарыңарды өзүңөр жашаган жерден, мүмкүнчүлүгүңөр жеткенче турак жай менен камсыз кылгыла. Аларга турак жай, нафака же башка нерселер аркылуу зыян көрсөтүп, кысымга алып, тардык кылбагыла. Эгер талак кылган аялдар боюнда болушса, алар төрөгөнгө чейин нафака бергиле. Эгер алар силердин балдарыңарды эмчек эмдиришсе, анда аларга эмгек акысын толук бергиле. Эмчек эмдирүү жана акы маселесинде бири-бириңерге жакшылыкты, кең пейилдикти буйруп, макулдашып алгыла. Эгер акы боюнча талашып, кыйынчылыкка түшсөңөр – эркек аял каалаган акыны берүүгө каршы болсо, аял да өзү каалаган акыдан башкага ыраазы болбосо – анда ата башка аялды жалдап, баласына эмчек эмдиртсин.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини талак кылган аялдарга да камкордук көрсөтүүнү, аларды турак жай жана нафака менен камсыз кылууну буйруйт. Бул диндин аялдарга болгон урматын жана адилеттигин көрсөтөт.
• Аялдарга зыян көрсөтүү, кысым кылуу, тардык кылуу катуу тыюу салынган. Бул Исламдын адамдык укуктарды коргоого берген маанисин билдирет.
• Боюнда бар аялдарга төрөгөнгө чейин нафака берүү – алардын жана курсагындагы баланын ден соолугун сактоо үчүн зарыл. Бул диндин жашоону жана тукумду коргоого болгон камкордугун чагылдырат.
• Эмчек эмдирүү – ыктыярдуу келишим, ага акы төлөө – адилеттик. Бул Исламдын эмгек акы төлөө, келишимди аткаруу принциптерин бекемдейт.
• «Өз ара жакшылык менен макулдашкыла» деген буйрук – үй-бүлөлүк мамилелерде, талактан кийин да келишимдүүлүк, кең пейилдик, ынтымак болушу керектигин үйрөтөт.
• Эгер макулдаша албай, талаш чыкса, баланын көкүрөк сүтүнөн куржундай калбашы үчүн башка эмчек эмдирүүчү аялды жалдоого жол берилет. Бул – баланын кызыкчылыгы ар дайым биринчи орунда турарын көрсөтөт.
• Бул аят үй-бүлөлүк мамилелерде, өзгөчө талак учурунда да адилеттик, ырайымдуулук жана жоопкерчилик менен мамиле кылууга чакырат. Ислам – адамдардын ортосундагы мамилелерди тартипке салып, ар бир адамдын укугун коргогон дин.