سورت ملک — آیت 2

د مړه او ژوند هغه ذات پیدا کړي دي، تر څو تاسو وازمايي چې په عمل کې ډېر ښه څوک دی، او هغه ډېر غالب او ډېر بخښونکی دی.

1. د ژوند او مړینې معنا: ژوند هغه حالت دی چې روح په بدن کې وي او مړینه د روح له بدن څخه جلا کېدل دي. الله تعالی دواړه پیدا کړي دي، ځکه مړینه هم یو مخلوق دی، که څه هم د عدم په څېر ښکاري، خو دا یو مشخص حالت دی.
2. د ازمایښت حکمت: الله تعالی دا دواړه حالتونه پیدا کړي دي تر څو تاسو وازمايي چې ستاسو عملونه څنګه دي. دا ازمایښت د امتحان په څېر دی، نه دا چې الله ته د بندګانو د حالت معلومولو ضرورت وي، بلکې دا د عدل او انصاف لپاره دی چې هر چا ته د هغه د عمل بدله ورکړي.
3. د "احسن عملاً" معنا: غوره عمل هغه دی چې دوه صفتونه ولري: لومړی دا چې خالص وي، یعنې یوازې د الله د رضا لپاره وي، او دوهم دا چې سم وي، یعنې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د سنت سره سمون ولري. یوازې خالص عمل چې په سمه طریقه نه وي تر سره شوی، قبول نه دی، او یوازې سم عمل چې خالص نه وي، هم قبول نه دی.
4. د الله تعالی صفتونه: الله تعالی "عزیز" دی، یعنې غالب او زورور دی، هیڅ شی یې له وس څخه نشي وتلی، او "غفور" دی، یعنې د هغو بندګانو توبې بخښي چې ورته رجوع کوي. دا دوه صفتونه سره یو ځای شوي دي: هغه غالب دی چې هیڅوک یې نشي مقابله کولی، خو بیا هم د خپلو بندګانو د توبې په وړاندې بخښونکی دی.
5. د عمل هڅونه: دا آیت مومنانو ته قوي هڅونه ورکوي چې په نیکو اعمالو کې بیړه وکړي، ځکه ژوند لنډ دی او مړینه به یقیناً راشي. هر ساه چې تیریږي، انسان د امتحان په حوزه کې دی. نو باید هر مسلمان خپل وخت په نیکو اعمالو تېر کړي او له بدو کارونو ځان وساتي، ځکه چې د امتحان پایله به د قیامت په ورځ ښکاره شي.
6. د توبې دروازه: که څه هم الله تعالی غالب او زورور دی، خو د هغه رحمت دومره پراخ دی چې د توبې دروازه یې د بندګانو لپاره خلاصه ده. هر څوک چې له ګناهونو توبه وباسي او الله ته رجوع وکړي، الله یې بخښي، ځکه هغه "غفور" دی. نو هیڅوک باید د الله له رحمت څخه ناامیده نه شي، او په همدې وخت کې باید د الله له عذاب څخه هم ویره ولري.