Аль-Калам сүрәсе — Аять 32

Сүзләр аңлатмасы:

• يُبْدِلَنَا – безгә алыштырып бирсен, икенчесен бирсен.
• خَيْرًا مِنْهَا – аннан да яхшырак (җәннәт бакчасыннан).
• رَاغِبُونَ – теләүчеләр, өмет итүчеләр, чын күңелдән сораучылар.

Аять тәфсире:

Әһле-җәннәт дип аталган кешеләр, үз бакчаларының янганын күреп, башта аны танымыйлар һәм “без юлны ялгыштык” диләр. Ләкин аның үз бакчалары икәнен ачыклагач: “Юк, без аның яхшылыгыннан мәхрүм ителдек”, – диләр. Аларның иң акыллысы: “Мин сезгә әйтмәдемме ни, әгәр Аллаһ теләсә (иншәәәллаһ) дип әйтергә кирәк иде”, – дигәч, алар үзләренә киләләр һәм тәүбә итәләр. Шуннан соң алар бер-берсен гаепли башлыйлар, һәркайсы үзенең ялгышын таный. Алар әйтәләр: “Без чиктән чыккан идек, фәкыйрьләргә ярдәм итмичә, Аллаһның боерыгын боздык. Бәлки, Раббыбыз безгә бу бакчадан да яхшырак бакча бирер, чөнки без тәүбә иттек, гөнаһыбызны таныдык. Без Раббыбызга гына өмет баглыйбыз, Аның кичерүен сорыйбыз һәм Аның рәхмәтен телибез”.

Бу вакыйга – Аллаһның боерыкларын үтәмәүчеләргә, бирелгән нигъмәтләргә карата саранлык күрсәтүчеләргә бер кисәтү. Әгәр дә кеше Аллаһ биргән мал-мөлкәттән Аның хакын (зәкят, сәдака) бирмәсә, ул нигъмәттән мәхрүм калырга мөмкин. Әмма чын күңелдән тәүбә итүче өчен Аллаһның рәхмәте киң – Ул югалганны да кайтарырга, яки аннан да яхшысын бирергә кодрәтле.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Кеше гөнаһ кылса да, өмет өзмәскә тиеш – Аллаһның рәхмәте бик киң, чын тәүбә иткәннәрне Ул гафу итә.
2. Тәүбә иткәннән соң, Аллаһтан яхшылык сорарга кирәк – Ул югалганны урынына кайтарырга яки аннан да яхшысын бирергә сәләтле.
3. Һәр эштә “иншәәәллаһ” (Аллаһ теләсә) дип әйтү мөһим – бу бәндәнең Аллаһка буйсынуын һәм Аның ихтыярына ышанычын күрсәтә.
4. Мал-мөлкәт – Аллаһның аманаты, аның хакын (зәкят, сәдака) үтәмәү – нигъмәтнең югалуына сәбәп була.
5. Гөнаһ эшләгәннән соң, бер-береңне гаепләү түгел, ә тәүбә итү һәм Аллаһтан ярлыкау сорау – чын юл.