Аль-Калам сүресі — Аят 32

1. Сөздердің мағынасы:

• عَسَىٰ — «мүмкін», «бәлкім» деген мағынадағы үміт білдіретін сөз.
• يُبْدِلَنَا — «бізге ауыстырып берер», «орнына қайтарып берер» деген мағынада.
• خَيْرًا مِّنْهَا — «одан да жақсысын», яғни бақтан да артық нәрсені.
• رَاغِبُونَ — «бет бұрушылар», «тілеушілер», «үміт етушілер» деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят бақ иелерінің басынан өткен оқиғаның соңында айтылған сөздері. Олар бақтарының құртылып, жойылып кеткенін көргенде, алдымен абдырап қалды, содан кейін қателіктерін мойындап, тәубеге келді. Енді олар Аллаһқа бет бұрып: «Мүмкін Раббымыз бізге осы бақтан да жақсысын ауыстырып берер. Шынында біз Раббымызға ғана бет бұрып, Одан ғана үміт етеміз» деді.

Олар бұрын бақтарына тым сеніп, пақырларға көмектесуді ұмытып, тәкаппарлық танытқан еді. Енді бастарына келген осы жағдай оларды ойландырып, қателіктерін түсінуге әкелді. Олар Аллаһтың берген нығметін жоғалтқанына қайғырып қана қоймай, Оған деген үміттерін үзбеді. Керісінше, тәубе етіп, Аллаһтан кешірім сұрап, Одан жақсылық тіледі. Олар мойындады: біз өзімізге өзіміз әділетсіздік жасадық, Аллаһ әділетсіз емес. Енді біз тек Раббымызға бет бұрып, Оның разылығын тілейміз.

Бұл аятта Аллаһтың берген нығметіне шүкір етпей, оны тек өз пайдасына ғана жұмсап, мұқтаждарға көмектеспеген адамдардың ақыры қандай болатыны ескертіледі. Сонымен қатар, қателік жасаған адам тәубе етіп, Аллаһқа бет бұрса, Ол кешіреді әрі одан да жақсысын бере алады деген үміт бар.

1. Аяттан алынатын пайдалы қорытындылар:

• Аллаһқа деген үмітті ешқашан үзбеу керек. Қандай қиындық болса да, Ол жақсылыққа ауыстыруға қабілетті.
• Қателікті мойындап, тәубе ету — мүміннің ең жақсы қасиеті. Тәубе арқылы адам Аллаһқа жақындайды.
• Аллаһтың берген нығметтеріне шүкір етіп, оларды Оның жолында жұмсау керек. Сарандық пен тәкаппарлық адамды нығметтен айырады.
• Барлық жағдайда Аллаһқа бет бұрып, Одан ғана көмек сұрау — иманның көрінісі.
• Аллаһ әділетті, Ол ешкімге әділетсіздік жасамайды. Адам өз ісінің салдарын өзі көреді.
• Осы дүниедегі сынақтар адамды ойландырып, иманын күшейтуге себеп болуы тиіс.