Аль-Анфаль сүрөсү — Аят 1

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْأَنفَالِ (аль-Анфаль): "Ганимдер" дегенди билдирет, башкача айтканда согушта душмандан алынган олжолор. Бул сөздүн жекелик түрү "نَفَل" (нафаль) болуп, "кошумча", "артыкчылык" деген маанини берет. Анткени бул олжолор Аллах тарабынан бул үммөткө берилген кошумча ырыскы жана сыйлык.
• فَاتَّقُوا اللَّهَ (фаттакуллах): "Аллахтан корккула" дегенди билдирет. Такыба кылуу — Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйган нерселеринен тыйылуу.
• وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ (ва аслиху заата байникум): "Ортокуларыңардагы мамилени оңдоп-түзөңүлөр" дегенди билдирет. Бул сөз адамдардын ортосундагы араздашууну, келишпестикти жоюп, ынтымак-ырашкерчиликти орнотууну билдирет.
• إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ (ин кунтум муъминин): "Эгер ыймандуу болсоңор" дегенди билдирет. Бул шарттуу сүйлөм ыймандын талаптарын эскертүү үчүн келген.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар! Сахабаларың сага Бадр согушунда алынган олжолор жөнүндө сурашат: аларды кантип бөлүштүрөбүз, кимге таандык, кандай эреже менен бөлүнөт деп. Аларга жооп берип айткын: бул олжолордун иши Аллахка жана Анын элчисине таандык. Аларды бөлүштүрүү, эмне кылуу жөнүндө чечим чыгаруу — Аллахтын өкүмү жана Анын элчисинин иши. Силерге тийиштүү нерсе — бул өкүмгө баш ийүү жана моюн сунуу. Ошондуктан Аллахтан корккула, Анын буйруктарын аткарып, тыйган нерселеринен тыйылгыла. Дүйнөлүк мал-мүлк үчүн талашып-тартышпагыла, бири-бириңер менен араздашпагыла. Ортокуларыңардагы келишпестикти, араздашууну жоюп, ынтымак-ырашкерчилик, жакшы мамиле, кечиримдүүлүк жана жакшы адеп-ахлак менен оңдоп-түзөңүлөр. Аллахка жана Анын элчисине моюн сунуп, баш ийгиле, эгер чыныгы ыймандуу болсоңор. Анткени чыныгы ыйман адамды Аллахка жана Анын элчисине баш ийүүгө, күнөөлөрдөн алыс болууга түртөт. Бул суроо Бадр согушунан кийин берилген.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ынтымак жана биримдик — ыймандын белгиси: Бул аят бизге дүйнөлүк нерселер үчүн араздашуу, талашуу ыйманга туура келбей турганын үйрөтөт. Чыныгы ыймандуу адам ынтымакты, биримдикти сактайт, кечиримдүү болот. Бул — ислам коомунун негизги баалуулугу.
• Аллахтын өкүмүнө баш ийүү — бакыттын булагы: Олжолордун бөлүштүрүлүшү Аллахка жана Анын элчисине таандык болгонундай эле, биздин бүткүл жашообуздагы иштер Аллахтын өкүмү боюнча болушу керек. Аллахтын өкүмүнө баш ийүү адамды дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткирет.
• Такыба — жүрөктүн тазалыгы: Аллахтан коркуу, такыба кылуу — жүрөктү дүйнө кумарларынан тазалоочу, адамды туура жолго баштоочу күч. Бул аят такыбанын маанисин терең түшүнүүгө чакырат.
• Ыйман — аракет менен далилденет: "Эгер ыймандуу болсоңор" деген сөз ыйман жөн гана сөз эмес, ал иш жүзүндө аткарылуучу амалдар менен далилденет. Ыймандуу адам Аллахка жана Анын элчисине баш ийет, жакшылыкка умтулат, жамандыктан тыйылат.
• Ислам — тынчтык жана ынтымак дини: Бул аят исламдын адамдарды араздашуудан, талашуудан тыюп, ынтымакка, биримдикке, бири-бирин жакшы көрүүгө чакырганын көрсөтөт. Бул — исламдын сулуулугу жана анын адамзатка алып келген жакшылыктары.