Sure Enfâl — Ayet 1

Kelime Anlamları:

• Enfâl (الأنفال): Ganimetler demektir. Tekili "nefel"dir; sözlükte "fazlalık, ekstra verilen şey" anlamına gelir. Allah'ın bu ümmete bir bağışı ve ikramı olduğu için ganimetlere bu isim verilmiştir.
• Zâtü beyn (ذات بين): Aranızdaki durum, aranızdaki ilişki ve bağ demektir. Yani Müslümanların birbirleriyle olan münasebetleri, kardeşlik hukuku.
• Takva (اتقوا): Allah'ın emirlerini yerine getirip yasaklarından sakınmak, O'nun azabından korunmak demektir.

Tefsir:

Bu âyet, Bedir Savaşı sonrasında Müslümanlar arasında ganimetlerin paylaşımı konusunda ortaya çıkan ihtilaf üzerine nazil olmuştur. Sahabeler, bu ganimetlerin nasıl taksim edileceğini merak edip soruyorlardı. Yüce Allah, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) cevap vermesini emrediyor:

"Ey Nebi! Sana ganimetleri soruyorlar. De ki: Ganimetlerin hükmü Allah'a ve Resulüne aittir." Yani bu malların nasıl dağıtılacağına karar verme yetkisi ne senin ne de onların keyfine kalmıştır; bu yetki tamamen Allah'a ve O'nun Resulü'ne aittir. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), Allah'ın emri doğrultusunda bu ganimetleri taksim eder. Müminlere düşen görev, bu taksime razı olmak ve itiraz etmemektir.

Ardından Allah Teâlâ, müminlere üç önemli tavsiyede bulunuyor:

Birincisi: "Allah'tan korkun." Yani dünya malı hırsıyla Allah'ın emrine muhalefet etmekten, O'nun sınırlarını çiğnemekten sakının. Unutmayın ki bu ganimetler, Allah'ın bir lütfudur; O'nun rızasına uygun şekilde davranılmazsa, bu nimet bir imtihana dönüşebilir.

İkincisi: "Aranızı düzeltin." Bu çok önemli bir çağrıdır. Dünyalık bir mesele yüzünden kardeşlik bağlarınızı koparmayın, aranıza soğukluk ve düşmanlık girmesine izin vermeyin. Aranızdaki sevgiyi, kardeşliği, dayanışmayı yeniden tesis edin. Birbirinize karşı yumuşak huylu olun, kusurları affedin, gönülleri birleştirin. Çünkü İslam kardeşliği, dünya malından çok daha değerlidir.

Üçüncüsü: "Allah'a ve Resulüne itaat edin." Eğer gerçekten iman etmiş kimselerseniz, imanınızın gereği olarak Allah'ın ve Resulü'nün emirlerine boyun eğin. Çünkü iman, itaati gerektirir; itaat etmeyen bir kimsenin imanı kâmil değildir. İmanınızın samimiyetini, bu zor anlarda gösterdiğiniz teslimiyetle ispat edin.

Bu âyet, Müslümanlara şu dersi vermektedir: Dünya malı ve menfaatler, asla kardeşliğimizi bozacak bir sebep olmamalıdır. Mal paylaşımında ortaya çıkan anlaşmazlıklar, Allah'ın ve Resulü'nün hükmüne havale edilmeli ve O'nun kararına gönülden razı olunmalıdır. Birliğimizi ve beraberliğimizi korumak, dünyanın bütün hazinelerinden daha kıymetlidir. Allah'a ve Resulüne itaat eden bir topluluk, dünyada da ahirette de kurtuluşa erer. Bu sebeple, aramızdaki ihtilafları bir an önce giderelim, kalplerimizi birleştirelim ve Allah'ın ipine sımsıkı sarılalım. İşte gerçek müminlerin vasfı budur.