Ат-Тауба сүрәсе — Аять 43

Сүзләрнең мәгънәләре:

• عَفَا اللَّهُ عَنكَ — Аллаһ сине гафу итсен (яки гафу итте инде).
• لِمَ أَذِنتَ لَهُمْ — ни өчен син аларга (җihadтан калырга) рөхсәт бирдең?
• حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكَ — хәтта сиңа ачыкланганчы.
• الَّذِينَ صَدَقُوا — дөрес сөйләүчеләр (гафу сорап, чын ихлас белән сәбәп китерүчеләр).
• وَتَعْلَمَ الْكَاذِبِينَ — һәм ялганчыларны белгәнче (ялган сәбәпләр уйлап чыгаручыларны).

Аять тәфсире:

Әй, Мухәммәд пәйгамбәр! Аллаһ сине гафу итте. Ни өчен син аларга (монафикъларга) Җihadтан калырга рөхсәт бирдең? Әгәр син аларны сынап карагач, кемнең дөрес сөйләгәнен (чын сәбәбе булганнарны) һәм кемнең ялганчы икәнен (сәбәбе юк, тик качарга теләүчеләрне) ачык белгәнче, рөхсәт бирмәсәң, яхшырак булыр иде. Син аларга рөхсәт биреп, ашыгыч эш кылдың — дөрес юлны сайламадың. Аллаһ синең бу хатаңны гафу итте, чөнки син ихлас күңелдән, кешеләргә җиңеллек теләп эш иттең. Ләкин дөрес эш — монафикъларның чын йөзләрен ачыклау өчен, аларны сынау һәм аларның сәбәпләрен тикшерү иде. Шулай итеп, син дөрес сөйләүчеләрне ялганчылардан аера алыр идең.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Пәйгамбәрнең (с.г.в.) кешелеклеге — ул да кеше, хата кылырга мөмкин, ләкин Аллаһ аны төзәтә һәм өйрәтә. Бу безгә пәйгамбәрне якынайта һәм аның үрнәгенә иярүне җиңеләйтә.
2. Эшләрдә сабырлык һәм тикшерү — берәр эшкә ашыкканчы, эшнең ахырын көтәргә, тиешле тикшерүләр үткәрергә кирәк. Ашыгыч карарлар хатага китерә ала.
3. Гафу итүнең матурлыгы — Аллаһ пәйгамбәргә (с.г.в.) мөрәҗәгать иткәндә, башта гафу итүне әйтә, аннан соң гына шелтә белдерә. Бу безгә кешеләр белән аралашканда да, гаепләүдән элек, мәрхәмәтлелек күрсәтергә өйрәтә.
4. Ихласлыкның кыйммәте — Аллаһ каршында дөрес сөйләүчеләр белән ялганчылар аерыла. Мөселман кешесе һәрвакыт дөрес сүзле булырга тиеш, чөнки Аллаһ һәрнәрсәне белә.
5. Җитәкчеләргә киңәш — җитәкчелек итүчеләргә (хакимият вәкилләренә) аеруча сак булырга кирәк: аларга ялган сәбәпләр китереп, үз мәнфәгатьләрен эзләүчеләрне ачыкларга тиешләр.